Τον τελευταίο καιρό πολλοί γνωστοί και φίλοι με ρωτούν τι γίνεται με τους πυροσβεστήρες τους, πότε πρέπει να τους κάνουν συντήρηση, πότε χρειάζονται αναγόμωση και πότε πρέπει να αντικατασταθούν.
Ο πυροσβεστήρας είναι από τα πιο απλά μέσα ενεργητικής πυροπροστασίας, αλλά συχνά παραμένει για χρόνια κρεμασμένος σε έναν τοίχο ή μέσα σε ένα όχημα χωρίς κανείς να ελέγχει αν είναι πραγματικά έτοιμος να λειτουργήσει όταν χρειαστεί.
Ένας πυροσβεστήρας που υπάρχει στον χώρο αλλά δεν έχει ελεγχθεί, έχει χάσει πίεση, έχει χρησιμοποιηθεί ή έχει ακατάλληλο κατασβεστικό υλικό μπορεί να μας δημιουργήσει μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση ασφάλειας.
Από την άλλη πλευρά, η πολύ χαμηλή τιμή μιας υπηρεσίας συντήρησης δεν πρέπει να αποτελεί το μοναδικό κριτήριο επιλογής. Η εργασία πρέπει να πραγματοποιείται από Αναγνωρισμένη Εταιρεία Συντήρησης Πυροσβεστήρων και από αρμόδιο τεχνικό προσωπικό, σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπει η νομοθεσία.
Ας δούμε λοιπόν με απλά λόγια τι πρέπει να κοιτάμε σε έναν πυροσβεστήρα και τι ισχύει σήμερα για τον έλεγχο, τη συντήρηση και την αναγόμωσή του.
Συντήρηση και αναγόμωση δεν είναι το ίδιο πράγμα
Τι είναι ο ετήσιος έλεγχος και η συντήρηση;
Στη χώρα μας έχει επικρατήσει λανθασμένα η αντίληψη ότι ένας πυροσβεστήρας πρέπει να αναγομώνεται κάθε χρόνο.
Υποχρεωτική είναι η περιοδική συντήρηση του πυροσβεστήρα. Η ετήσια συντήρηση δεν σημαίνει ότι πρέπει κάθε χρόνο να αντικαθίσταται το κατασβεστικό υλικό.
Η συντήρηση περιλαμβάνει τις διαδικασίες που απαιτούνται ώστε να διαπιστωθεί ότι ο πυροσβεστήρας παραμένει ασφαλής, λειτουργικός και κατάλληλος για χρήση. Ελέγχονται, ανάλογα με τον τύπο του, το σώμα του πυροσβεστήρα, το κλείστρο, η πίεση, η ασφάλεια, ο σωλήνας, τα εξαρτήματα, η κατάσταση και η ποσότητα του κατασβεστικού υλικού και οι προβλεπόμενες σημάνσεις.
Η εργασία πραγματοποιείται από Αναγνωρισμένη Εταιρεία και αρμόδιο άτομο σύμφωνα με την Κ.Υ.Α. 618/43/2005, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.
Τι είναι η αναγόμωση;
Αναγόμωση είναι η ανανέωση ή αντικατάσταση του κατασβεστικού μέσου και η επαναφορά του πυροσβεστήρα σε κατάσταση πλήρους λειτουργίας σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Για έναν πυροσβεστήρα ξηράς κόνεως αυτό σημαίνει, μεταξύ άλλων, εκκένωση του παλαιού κατασβεστικού υλικού όταν απαιτείται, έλεγχο του πυροσβεστήρα και πλήρωση με κατάλληλη νέα γόμωση.
Η νομοθεσία προβλέπει ότι πυροσβεστήρας ο οποίος έχει ολικά ή μερικά εκκενωθεί πρέπει να αναγομωθεί ή να αντικατασταθεί. Αναγόμωση πραγματοποιείται επίσης όταν από τον έλεγχο προκύψει ότι είναι απαραίτητη.
Αν χρησιμοποιηθεί πυροσβεστήρας ξηράς κόνεως, ακόμη και για πολύ μικρό χρονικό διάστημα, δεν τον ξανακρεμάμε απλώς στη θέση του επειδή το μανόμετρο εξακολουθεί να δείχνει πίεση. Πρέπει να ελεγχθεί από αναγνωρισμένη εταιρεία και να αναγομωθεί ή να αποκατασταθεί σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Τι πρέπει να κοιτάζουμε πάνω στον πυροσβεστήρα;
Ο δακτύλιος ελέγχου
Στους πυροσβεστήρες στους οποίους προβλέπεται η τοποθέτησή του, ο ειδικός συμπαγής δακτύλιος ελέγχου βρίσκεται μεταξύ του σώματος και του κλείστρου.
Ο σκοπός του είναι να αποτελεί ένδειξη ότι για την εργασία συντήρησης έγινε η απαιτούμενη αποσυναρμολόγηση. Πρέπει να είναι συμπαγής, ακέραιος και να μην μπορεί να αφαιρεθεί ή να τοποθετηθεί χωρίς την αφαίρεση του μηχανισμού του πυροσβεστήρα.
Ο δακτύλιος αναγράφει ανάγλυφα το έτος συντήρησης και ακολουθεί τον αντίστοιχο χρωματισμό.
Για το 2026 ο προβλεπόμενος χρωματισμός είναι ΜΩΒ.
Χρώματα δακτυλίου ανά έτος
- Έτος που λήγει σε 0: Άσπρο
- Έτος που λήγει σε 1: Κίτρινο
- Έτος που λήγει σε 2: Πορτοκαλί
- Έτος που λήγει σε 3: Καφέ
- Έτος που λήγει σε 4: Πράσινο
- Έτος που λήγει σε 5: Μπλε
- Έτος που λήγει σε 6: Μωβ
- Έτος που λήγει σε 7: Γκρι
- Έτος που λήγει σε 8: Βυσσινί
- Έτος που λήγει σε 9: Μαύρο
Η απαίτηση δακτυλίου δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους τύπους πυροσβεστήρων. Για παράδειγμα, στους πυροσβεστήρες CO2 ο δακτύλιος δεν αποτελεί ένδειξη της συνήθους ετήσιας συντήρησης με τον ίδιο τρόπο που ισχύει στους συνήθεις πυροσβεστήρες ξηράς κόνεως.
Η ετικέτα ελέγχου
Ο πυροσβεστήρας πρέπει επίσης να φέρει την προβλεπόμενη ετικέτα ελέγχου, χωρίς αυτή να καλύπτει τις αρχικές σημάνσεις του κατασκευαστή.
Στην ετικέτα αναγράφονται μεταξύ άλλων:
- η ημερομηνία ελέγχου, συντήρησης ή αναγόμωσης,
- η ημερομηνία της επόμενης προβλεπόμενης διαδικασίας,
- τα στοιχεία της Αναγνωρισμένης Εταιρείας,
- τα στοιχεία που προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία για την εργασία που πραγματοποιήθηκε.
Παρακάτω φαίνεται ένα παλαιότερο παράδειγμα ετικέτας ελέγχου. Η μορφή της ετικέτας μπορεί να διαφέρει, όμως πρέπει να περιλαμβάνει τα προβλεπόμενα στοιχεία της εργασίας και της Αναγνωρισμένης Εταιρείας.
Τι σημαίνει η κατασβεστική ικανότητα;
Στην ετικέτα του πυροσβεστήρα αναγράφεται, μεταξύ άλλων, η κατασβεστική του ικανότητα, για παράδειγμα 21A-113B-C. Οι αριθμοί δεν δηλώνουν το βάρος του πυροσβεστήρα αλλά την απόδοσή του στις αντίστοιχες πρότυπες δοκιμές πυρκαγιάς.
Δύο πυροσβεστήρες με ίδια ποσότητα κατασβεστικού υλικού δεν έχουν απαραίτητα την ίδια κατασβεστική ικανότητα.
Για παράδειγμα, στους φορητούς πυροσβεστήρες ξηράς κόνεως 6 kg συναντάται ως ελάχιστη κατασβεστική ικανότητα η ένδειξη 21A-113B-C. Η επιλογή όμως του κατάλληλου πυροσβεστήρα για ένα κτίριο ή μια δραστηριότητα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με την αντίστοιχη πυροσβεστική νομοθεσία, τη μελέτη πυροπροστασίας και τον συγκεκριμένο κίνδυνο.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την εξέλιξη των πυροσβεστήρων μπορείτε να διαβάσετε και το άρθρο του FirePedia Ο Πυροσβεστήρας και η Ιστορία του.
Τι πυροσβεστήρα πρέπει να έχει το αυτοκίνητο;
Για τα οχήματα ισχύει η Υ.Α. 50292/3549/08/2009, ΦΕΚ Β΄ 272/16.02.2009, η οποία καθορίζει τον αριθμό και τον τύπο των πυροσβεστήρων ανά κατηγορία οχήματος.
Οι τρεις βασικοί τύποι πυροσβεστήρων οχημάτων
Πυροσβεστήρας Τύπου 1
Φορητός πυροσβεστήρας ξηράς κόνεως για κατηγορίες πυρκαγιάς A, B και C, με ελάχιστη κατασβεστική ικανότητα 8A, 34B, C.
Πυροσβεστήρας Τύπου 2
Φορητός πυροσβεστήρας ξηράς κόνεως για κατηγορίες πυρκαγιάς A, B και C, με ελάχιστη κατασβεστική ικανότητα 13A, 55B, C.
Πυροσβεστήρας Τύπου 3
Φορητός πυροσβεστήρας ξηράς κόνεως για κατηγορίες πυρκαγιάς A, B και C, με ελάχιστη κατασβεστική ικανότητα 21A, 113B, C.
Ι.Χ. επιβατικά οχήματα
Για τα συνηθισμένα επιβατικά αυτοκίνητα κατηγορίας Μ1, δηλαδή οχήματα μεταφοράς προσώπων με έως οκτώ θέσεις επιβατών πέραν του οδηγού, απαιτείται ένας πυροσβεστήρας Τύπου 1, με ελάχιστη κατασβεστική ικανότητα 8A, 34B, C.
Άρα αυτό που πρέπει να ελέγχει ο ιδιοκτήτης δεν είναι απλώς αν ο πυροσβεστήρας γράφει 1 kg, 2 kg ή 3 kg, αλλά αν φέρει την απαιτούμενη κατασβεστική ικανότητα.
Επαγγελματικά και βαρέα οχήματα
Οι απαιτήσεις αλλάζουν ανάλογα με την κατηγορία και τη μέγιστη μάζα του οχήματος.
- Κατηγορία Ν1, οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων έως 3,5 τόνους: ένας πυροσβεστήρας Τύπου 1.
- Κατηγορία Ν2, άνω των 3,5 και έως 12 τόνους: ένας Τύπου 1 για την καμπίνα και ένας Τύπου 3 για το φορτίο και τα ελαστικά.
- Κατηγορία Ν3, άνω των 12 τόνων: δύο πυροσβεστήρες Τύπου 3, σύμφωνα με τις θέσεις που προβλέπει η απόφαση.
Αντίστοιχες ειδικές απαιτήσεις προβλέπονται για λεωφορεία, τρίκυκλα και άλλες κατηγορίες οχημάτων.
Κάθε πότε γίνεται συντήρηση, αναγόμωση και υδραυλική δοκιμή;
Για τους συνηθισμένους φορητούς πυροσβεστήρες ξηράς κόνεως η νομοθεσία προβλέπει διαφορετικά επίπεδα εργασιών κατά τη διάρκεια της ζωής τους.
Κάθε χρόνο, συντήρηση
Ο πυροσβεστήρας υποβάλλεται σε περιοδική συντήρηση από Αναγνωρισμένη Εταιρεία σε διάστημα που δεν υπερβαίνει το προβλεπόμενο ετήσιο διάστημα.
Αυτό δεν σημαίνει αυτόματη αντικατάσταση της σκόνης κάθε χρόνο.
Στα 5 και 15 έτη, περαιτέρω συντήρηση και ανανέωση γόμωσης
Για τους συνήθεις πυροσβεστήρες ξηράς κόνεως προβλέπεται περαιτέρω συντήρηση και ανανέωση της γόμωσης στα 5 και στα 15 έτη.
Η διαδικασία είναι εκτενέστερη από την απλή ετήσια συντήρηση και περιλαμβάνει τις προβλεπόμενες εργασίες του σχετικού παραρτήματος της νομοθεσίας.
Στα 10 έτη, εργαστηριακός έλεγχος
Στα 10 έτη προβλέπεται εργαστηριακός έλεγχος και ανανέωση γόμωσης. Σε αυτό το στάδιο περιλαμβάνεται ο προβλεπόμενος έλεγχος του δοχείου πίεσης, μεταξύ άλλων και η κατάλληλη δοκιμή σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ισχύουν για τον συγκεκριμένο πυροσβεστήρα.
Στα 20 έτη, τέλος της μέγιστης λειτουργικής ζωής
Η μέγιστη λειτουργική ζωή των συνηθισμένων φορητών πυροσβεστήρων σκόνης, νερού και αφρού δεν υπερβαίνει τα 20 έτη.
Η διάταξη αυτή δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο στους φορητούς πυροσβεστήρες διοξειδίου του άνθρακα και στα φιαλίδια προωθητικού αερίου, τα οποία διέπονται από τις αντίστοιχες απαιτήσεις για εξοπλισμό υπό πίεση.
Προσοχή: Ένας πυροσβεστήρας μπορεί να κριθεί ακατάλληλος και πολύ νωρίτερα από τα 20 χρόνια αν παρουσιάζει σοβαρή διάβρωση, μη αποδεκτές παραμορφώσεις, μη αναγνωρίσιμα στοιχεία, απώλεια πίεσης ή άλλη κατάσταση που καθιστά τη χρήση του μη ασφαλή.
Τι μπορούμε να ελέγχουμε μόνοι μας;
Πέρα από την προβλεπόμενη συντήρηση από αναγνωρισμένη εταιρεία, ο ιδιοκτήτης ή ο υπεύθυνος ενός χώρου καλό είναι να πραγματοποιεί τακτικό οπτικό έλεγχο.
Η Κ.Υ.Α. 618/43/2005 συνιστά οι συνήθεις έλεγχοι από τον ιδιοκτήτη να γίνονται τουλάχιστον ανά τρίμηνο και κατά προτίμηση κάθε μήνα.
Ελέγχουμε αν:
- ο πυροσβεστήρας βρίσκεται στη θέση του,
- είναι εύκολα προσβάσιμος και δεν καλύπτεται από αντικείμενα,
- οι οδηγίες χρήσης είναι ορατές και ευανάγνωστες,
- δεν υπάρχουν εμφανή χτυπήματα, διάβρωση ή άλλες φθορές,
- η ασφάλεια και η σφράγιση είναι στη θέση τους,
- το μανόμετρο, όπου υπάρχει, βρίσκεται στην προβλεπόμενη περιοχή,
- δεν έχει παρέλθει η ημερομηνία του επόμενου ελέγχου.
Πόσο κοστίζει η συντήρηση ενός πυροσβεστήρα το 2026;
Οι τιμές δεν καθορίζονται από τη νομοθεσία και διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή, την εταιρεία, τον αριθμό των πυροσβεστήρων, την κατάστασή τους και τις εργασίες που απαιτούνται.
Ενδεικτικά, με βάση τιμές που συναντώνται στην ελληνική αγορά το 2026, η ετήσια συντήρηση ενός φορητού πυροσβεστήρα ξηράς κόνεως 6 kg μπορεί να κυμαίνεται περίπου από 8 έως 15 ευρώ.
Όταν απαιτείται και αναγόμωση, το συνολικό κόστος μπορεί ενδεικτικά να βρίσκεται περίπου στα 14 έως 22 ευρώ, πριν από τυχόν πρόσθετες εργασίες ή ανταλλακτικά.
Οι τιμές είναι ενδεικτικές και δεν αποτελούν τιμοκατάλογο. Ένας εργαστηριακός έλεγχος, η αντικατάσταση εξαρτημάτων ή άλλες πρόσθετες εργασίες μπορούν να μεταβάλουν σημαντικά το τελικό κόστος.
Και μην ξεχνάτε: τους πυροσβεστήρες τους συντηρούμε για να λειτουργήσουν όταν τους χρειαστούμε. Δεν τους έχουμε κρεμασμένους στον τοίχο σαν τρόπαια ούτε ξεχασμένους σε μια γωνία μόνο και μόνο για να μπορούμε να πούμε «έχω πυροσβεστήρα».
Ειδικά στα Ι.Χ. είναι πολύ εύκολο να ξεχαστεί ένας πυροσβεστήρας για χρόνια μέσα στο πορτμπαγκάζ. Όταν έρθει η κακιά στιγμή, όμως, τότε είναι αργά για να ανακαλύψουμε ότι είχε χάσει πίεση, είχε λήξει η συντήρησή του ή είχε ήδη χρησιμοποιηθεί.
Οι επιχειρήσεις, οι οργανισμοί και οι ιδιώτες δεν πρέπει να κάνουν εκπτώσεις στην πυρασφάλεια. Το οικονομικό κόστος ενός σωστού ελέγχου είναι μικρό σε σχέση με τις συνέπειες μιας πυρκαγιάς και, πάνω απ’ όλα, με την αξία της ανθρώπινης ζωής.
Πηγές και νομοθεσία
- Υ.Α. 618/43/2005, ΦΕΚ Β΄ 52/20.01.2005, προϋποθέσεις διάθεσης στην αγορά πυροσβεστήρων, διαδικασίες συντήρησης, επανελέγχου και αναγόμωσης
- Υ.Α. 17230/671/2005, ΦΕΚ Β΄ 1218/01.09.2005, τροποποίηση της Υ.Α. 618/43/2005
- Υ.Α. 140424/2021, ΦΕΚ Β΄ 6254/27.12.2021, τροποποίηση της Υ.Α. 618/43/2005.
- Υ.Α. 50292/3549/08/2009, ΦΕΚ Β΄ 272/16.02.2009, εφοδιασμός των οχημάτων με φορητούς πυροσβεστήρες
- Εγκύκλιος Υπουργείου Ανάπτυξης 15325/871/26.06.2008, τοποθέτηση δακτυλίου ελέγχου κατά τη συντήρηση πυροσβεστήρων.
- Πανελλήνια Ένωση Κατασκευαστών, Συντηρητών και Εμπόρων Ειδών Πυρασφάλειας «Η Πυροπροστασία», πρακτικές ελέγχου και συντήρησης πυροσβεστήρων.
Τελευταίος έλεγχος και επικαιροποίηση: 25 Αυγούστου 2026
