Πυροσβεστήρας: 11 Συχνές Ερωτήσεις

Έλεγχος και συντήρηση φορητού πυροσβεστήρα

Πότε χρειάζεται συντήρηση ένας πυροσβεστήρας; Πρέπει να αναγομώνεται κάθε χρόνο; Αν το μανόμετρο βρίσκεται στο πράσινο σημαίνει ότι είναι εντάξει; Και τι γίνεται αν χρησιμοποιηθεί μόνο για λίγα δευτερόλεπτα;

Οι απορίες γύρω από τους φορητούς πυροσβεστήρες είναι πολλές και αρκετές φορές κυκλοφορούν πληροφορίες που δεν ανταποκρίνονται ακριβώς σε όσα προβλέπει η νομοθεσία.

Συγκεντρώσαμε λοιπόν τις πιο συχνές ερωτήσεις και τις απαντάμε όσο πιο απλά γίνεται.

Βασικός κανόνας: Η ετήσια συντήρηση ενός πυροσβεστήρα δεν σημαίνει αυτόματα και ετήσια αναγόμωση.

Συχνές ερωτήσεις για τη συντήρηση πυροσβεστήρων

1. Κάθε πότε πρέπει να συντηρείται ένας πυροσβεστήρας;

Οι φορητοί πυροσβεστήρες υπόκεινται σε περιοδική συντήρηση από Αναγνωρισμένη Εταιρεία στα διαστήματα που προβλέπονται από την Κ.Υ.Α. 618/43/2005.

Για τους συνηθισμένους φορητούς πυροσβεστήρες προβλέπεται ετήσια συντήρηση. Η ακριβής διαδικασία που απαιτείται στα επόμενα χρόνια εξαρτάται από τον τύπο και την κατασκευή του πυροσβεστήρα.

Συνεπώς δεν πρέπει να θεωρούμε ότι όλοι οι πυροσβεστήρες ακολουθούν ακριβώς το ίδιο πρόγραμμα αναγόμωσης ή εργαστηριακού ελέγχου.

2. Πρέπει να γίνεται αναγόμωση κάθε χρόνο;

Όχι.

Αυτό είναι ίσως το συχνότερο μπέρδεμα γύρω από τους πυροσβεστήρες. Η ετήσια συντήρηση περιλαμβάνει τους προβλεπόμενους ελέγχους ώστε να διαπιστωθεί ότι ο πυροσβεστήρας παραμένει λειτουργικός και ασφαλής.

Δεν σημαίνει ότι κάθε χρόνο πρέπει να αδειάζεται και να αντικαθίσταται το κατασβεστικό του υλικό.

3. Τότε πότε γίνεται αναγόμωση;

Αναγόμωση απαιτείται όταν ο πυροσβεστήρας έχει ολικά ή μερικά εκκενωθεί, όταν από τον έλεγχο προκύψει ότι είναι απαραίτητη ή όταν φτάσει στο προβλεπόμενο στάδιο του προγράμματος συντήρησης για τον συγκεκριμένο τύπο πυροσβεστήρα.

Η νομοθεσία δεν προβλέπει έναν ενιαίο κανόνα του τύπου «όλοι οι πυροσβεστήρες αναγομώνονται κάθε πέντε χρόνια».

Για παράδειγμα, στον πίνακα της Κ.Υ.Α. 618/43/2005 προβλέπονται διαφορετικά χρονικά διαστήματα ανάλογα με τον τύπο:

Τύπος πυροσβεστήρα	Συντήρηση	Περαιτέρω συντήρηση / ανανέωση γόμωσης	Εργαστηριακός έλεγχος / ανανέωση γόμωσης
Ξηρά σκόνη αποθηκευμένης πίεσης	1 έτος	4 και 12 έτη	8 και 16 έτη
Σκόνη σφραγισμένης πίεσης	1 έτος	15 έτη	10 έτη
CO₂	1 έτος	—	10 έτη

Τα παραπάνω αποτελούν συνοπτική παρουσίαση. Ο ακριβής τύπος του πυροσβεστήρα και η προβλεπόμενη διαδικασία πρέπει να προσδιορίζονται από το αρμόδιο άτομο της Αναγνωρισμένης Εταιρείας και σύμφωνα με τον κατασκευαστή και την ισχύουσα νομοθεσία.

4. Το μανόμετρο είναι στο πράσινο. Σημαίνει ότι ο πυροσβεστήρας είναι εντάξει;

Όχι απαραίτητα.

Το μανόμετρο αποτελεί ένδειξη της πίεσης στους πυροσβεστήρες που διαθέτουν τέτοιο όργανο. Δεν μπορεί όμως από μόνο του να μας πληροφορήσει για:

την κατάσταση του κατασβεστικού υλικού,
την κατάσταση του εσωτερικού του δοχείου,
τυχόν διάβρωση ή μηχανικές φθορές,
την κατάσταση της βαλβίδας και των υπόλοιπων εξαρτημάτων,
αν έχουν πραγματοποιηθεί οι προβλεπόμενες εργασίες συντήρησης.

Ένας πυροσβεστήρας λοιπόν μπορεί να δείχνει «πράσινο» και παρ’ όλα αυτά να χρειάζεται συντήρηση.

5. Χρησιμοποίησα τον πυροσβεστήρα μόνο για ένα δευτερόλεπτο. Μπορώ να τον ξαναβάλω στη θέση του;

Όχι.

Η Κ.Υ.Α. προβλέπει ότι πυροσβεστήρες οι οποίοι έχουν ολικά ή μερικά εκκενωθεί πρέπει να αναγομωθούν ή να αντικατασταθούν.

Ακόμη και αν χρησιμοποιήθηκε μόνο μικρή ποσότητα και το μανόμετρο εξακολουθεί να δείχνει πίεση, ο πυροσβεστήρας πρέπει να δοθεί για τον προβλεπόμενο έλεγχο και την αποκατάστασή του.

Μην ξαναβάζετε έναν χρησιμοποιημένο πυροσβεστήρα στη θέση του θεωρώντας ότι «έχει ακόμη μέσα». Στην επόμενη πυρκαγιά μπορεί να μην είναι διαθέσιμη ολόκληρη η κατασβεστική του ικανότητα.

6. Μπορώ να κάνω μόνος μου τη συντήρηση;

Όχι. Η προβλεπόμενη συντήρηση, αναγόμωση και οι εργαστηριακοί έλεγχοι δεν είναι εργασίες για τον ιδιοκτήτη.

Ο πυροσβεστήρας είναι εξοπλισμός υπό πίεση. Το άνοιγμά του χωρίς τις κατάλληλες διαδικασίες, γνώσεις και εξοπλισμό μπορεί να προκαλέσει αιφνίδια απελευθέρωση πίεσης και εκτόξευση εξαρτημάτων ή κατασβεστικού υλικού.

Η σχετική νομοθεσία προβλέπει ότι οι εργασίες συντήρησης πραγματοποιούνται από αρμόδιο άτομο ή Αναγνωρισμένη Εταιρεία.

7. Τι είναι ο χρωματιστός δακτύλιος στον λαιμό του πυροσβεστήρα;

Ο ειδικός δακτύλιος ελέγχου τοποθετείται μεταξύ του σώματος και του κλείστρου κατά τις προβλεπόμενες εργασίες συντήρησης.

Η κατασκευή του πρέπει να είναι τέτοια ώστε να μην μπορεί να αφαιρεθεί και να επανατοποθετηθεί χωρίς την αφαίρεση του μηχανισμού του πυροσβεστήρα.

Αναγράφει το έτος του ελέγχου και ο χρωματισμός ακολουθεί το αντίστοιχο έτος.

Για το 2026 το χρώμα είναι μωβ.

Η σειρά των χρωμάτων με βάση το τελευταίο ψηφίο του έτους είναι:

0: Άσπρο
1: Κίτρινο
2: Πορτοκαλί
3: Καφέ
4: Πράσινο
5: Μπλε
6: Μωβ
7: Γκρι
8: Βυσσινί
9: Μαύρο

8. Πώς καταλαβαίνω ότι πραγματοποιήθηκε ο προβλεπόμενος έλεγχος;

Ο πυροσβεστήρας πρέπει να φέρει την προβλεπόμενη ετικέτα ελέγχου και συντήρησης.

Στην ετικέτα καταγράφονται στοιχεία όπως:

η ημερομηνία ελέγχου, συντήρησης ή αναγόμωσης,
η ημερομηνία της επόμενης προβλεπόμενης διαδικασίας,
τα στοιχεία της Αναγνωρισμένης Εταιρείας.

Ο δακτύλιος ελέγχου αποτελεί μία επιπλέον ένδειξη όπου προβλέπεται η τοποθέτησή του, αλλά δεν αντικαθιστά την ετικέτα και τα υπόλοιπα στοιχεία του πυροσβεστήρα.

9. Τι μπορώ να ελέγχω μόνος μου χωρίς να ανοίξω τον πυροσβεστήρα;

Η ίδια η νομοθεσία συνιστά τακτικούς οπτικούς ελέγχους από τον ιδιοκτήτη ή τον υπεύθυνο του χώρου, τουλάχιστον ανά τρίμηνο και κατά προτίμηση κάθε μήνα.

Μπορούμε να ελέγχουμε αν:

ο πυροσβεστήρας βρίσκεται στη σωστή θέση,
είναι άμεσα προσβάσιμος,
δεν έχει καλυφθεί από αντικείμενα,
οι οδηγίες χρήσης είναι ευανάγνωστες,
δεν παρουσιάζει εμφανή χτυπήματα ή διάβρωση,
η ασφάλεια και η σφράγιση βρίσκονται στη θέση τους,
το μανόμετρο, εφόσον υπάρχει, δεν δείχνει εμφανή απώλεια πίεσης,
δεν έχει παρέλθει η ημερομηνία της επόμενης συντήρησης.

Αν εντοπιστεί οποιαδήποτε ανωμαλία, δεν επιχειρούμε επισκευή. Απευθυνόμαστε σε Αναγνωρισμένη Εταιρεία.

10. Πότε πρέπει να αντικατασταθεί εντελώς ένας πυροσβεστήρας;

Δεν περιμένουμε απαραίτητα να φτάσει σε συγκεκριμένη ηλικία αν η κατάστασή του τον καθιστά μη ασφαλή.

Ένας πυροσβεστήρας μπορεί να τεθεί εκτός λειτουργίας νωρίτερα λόγω:

σοβαρής διάβρωσης,
παραμόρφωσης ή σημαντικής μηχανικής βλάβης,
απώλειας περιεχομένου ή πίεσης πέρα από τα αποδεκτά όρια,
κατάστασης που μπορεί να εμποδίσει τη σωστή λειτουργία του,
αδυναμίας ασφαλούς επανελέγχου ή συντήρησης.

Για τους περισσότερους φορητούς πυροσβεστήρες η μέγιστη λειτουργική ζωή δεν υπερβαίνει τα 20 χρόνια. Εξαιρούνται οι φορητοί πυροσβεστήρες CO₂ και τα φιαλίδια προωθητικού αερίου, για τα οποία εφαρμόζονται οι αντίστοιχες απαιτήσεις για εξοπλισμό υπό πίεση.

11. Τι γίνεται όταν μια επιχείρηση στέλνει πολλούς πυροσβεστήρες για συντήρηση;

Η απομάκρυνση πυροσβεστήρων για συντήρηση μπορεί προσωρινά να μειώσει την πυροπροστασία ενός χώρου.

Για αυτό η Κ.Υ.Α. προβλέπει ότι, ανάλογα με τον κίνδυνο, πρέπει να απομακρύνεται μόνο περιορισμένος αριθμός πυροσβεστήρων κάθε φορά και, όταν απαιτείται, να τοποθετούνται αναπληρωματικοί πυροσβεστήρες μέχρι να επιστραφούν οι κανονικοί.

Ο πυροσβεστήρας δεν είναι διακοσμητικό

Η παρουσία ενός κόκκινου δοχείου στον τοίχο ή στο πορτμπαγκάζ δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπάρχει πραγματική πυροπροστασία.

Ο πυροσβεστήρας πρέπει να είναι κατάλληλος για τον συγκεκριμένο κίνδυνο, σωστά συντηρημένος, εύκολα προσβάσιμος και έτοιμος να χρησιμοποιηθεί.

Αν θέλετε αναλυτικότερες πληροφορίες για τους χρόνους συντήρησης, τις κατασβεστικές ικανότητες, τους πυροσβεστήρες αυτοκινήτων και το κόστος, δείτε τον αναλυτικό οδηγό του FirePedia: Φορητοί Πυροσβεστήρες: Συντήρηση, Αναγόμωση και Τι Ισχύει.

Για την εξέλιξη των φορητών πυροσβεστήρων μέσα στους τελευταίους τρεις αιώνες μπορείτε επίσης να διαβάσετε το άρθρο Ο Πυροσβεστήρας και η Ιστορία του.