Νέα κλάση πυρκαγιάς L (Li-ion) στο ISO 3941:2026

Αφορμή για τη σύνταξη αυτού του άρθρου ήταν ένα post που ανέβασα στα κοινωνικά δίκτυα σχετικά με τη νέα Κλάση L (Class L), η οποία εισήχθη με την 3η έκδοση του ISO 3941:2026. Επειδή όμως η έκδοση του διεθνούς προτύπου δεν σημαίνει αυτομάτως και αντίστοιχη αλλαγή στα ευρωπαϊκά πρότυπα EN 2 και EN 3, δημιουργήθηκαν εύλογα ερωτήματα σχετικά με το τι ισχύει σήμερα στην Ευρώπη.

Θα ήθελα να πιστεύω ότι στο παρακάτω άρθρο δίνεται μια καθαρή βάση για εξηγήσεις και διευκρινίσεις γύρω από τη νέα Κλάση L, αλλά και για το πώς αυτή συνδέεται – και κυρίως πώς δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί πλήρως – στο ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο ταξινόμησης και στους φορητούς πυροσβεστήρες.

Οι μπαταρίες ιόντων λιθίου (Li-ion) βρίσκονται πλέον παντού: ηλεκτρικά ποδήλατα/πατίνια, ηλεκτρικά εργαλεία, Συστήματα Αδιάλειπτης Παροχής Ισχύος (UPS), Ηλεκτρικά Οχήματα (EV) και Συστήματα Αποθήκευσης Ενέργειας με Μπαταρίες (BESS).

Μαζί τους αυξάνονται και τα συμβάντα πυρκαγιάς με χαρακτηριστικά που δεν ταιριάζουν «καθαρά» στις κλασικές κατηγορίες που έχουμε συνηθίσει σε εκπαίδευση, σήμανση και προμήθειες.

Σε αυτό το πλαίσιο, η διεθνής τυποποίηση προσπαθεί να δώσει πιο ακριβή γλώσσα και σταδιακά πιο μετρήσιμα κριτήρια για εξοπλισμό πυροπροστασίας και πυρόσβεσης.

Το πρότυπο του Διεθνούς Οργανισμού Τυποποίησης ISO 3941:2026 (3η έκδοση, 01/2026) ταξινομεί τις πυρκαγιές σε κατηγορίες με βάση τη φύση του καυσίμου, ώστε να στηρίζονται πρακτικές αποφάσεις για μέσα πυρόσβεσης.

Διευκρίνιση για την Κλάση L

Το ISO 3941:2026 εισάγει πλέον επίσημα την Κλάση L (Class L) για πυρκαγιές που αφορούν μπαταρίες ιόντων λιθίου (Li-ion). Η νέα κλάση αποτελεί μέρος της διεθνούς ταξινόμησης πυρκαγιών και δίνει σαφέστερη ορολογία σε έναν κίνδυνο που μέχρι σήμερα δεν αποτυπωνόταν ξεχωριστά στις κλασικές κατηγορίες.

Σημαντικό: Η ταξινόμηση του ISO 3941 είναι ένας τρόπος περιγραφής και κατηγοριοποίησης του κινδύνου. Δεν σημαίνει αυτόματα ότι αλλάζει η ευρωπαϊκή σήμανση ή η βαθμονόμηση των φορητών πυροσβεστήρων σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Πρότυπο (EN) 3.

Γιατί οι πυρκαγιές Li-ion είναι «άλλη κατηγορία» στην πράξη

Στα συμβάντα Li-ion, το θέμα δεν είναι μόνο η φλόγα. Αυτό που κάνει τη διαφορά είναι η θερμική διαφυγή (thermal runaway), μια αλυσιδωτή διαδικασία θέρμανσης και αποσύνθεσης μέσα στην κυψέλη και, συχνά, μετάδοση σε γειτονικές κυψέλες.

Ακόμη κι όταν η ορατή εστία «πέσει», μπορεί να παραμένει υπολειπόμενη θερμότητα και «εγκλωβισμένη ενέργεια» στην κυψέλη.

Γι’ αυτό και υπάρχει κίνδυνος επανέναυσης μετά από ώρες ή ημέρες, και σε ορισμένες περιπτώσεις παρατεταμένα, ειδικά όταν η μπαταρία έχει υποστεί μηχανική βλάβη, υπερφόρτιση ή έχει εμπλακεί σε γενικότερη πυρκαγιά.

Στα Ηλεκτρικά Οχήματα (EV) και στα Συστήματα Αποθήκευσης Ενέργειας με Μπαταρίες (BESS) προστίθεται ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο: η πρόσβαση στον «πυρήνα» του πακέτου είναι δύσκολη.

Άρα, στην πράξη, η αντιμετώπιση συχνά είναι περισσότερο ψύξη, έλεγχος θερμοκρασίας, περιορισμός εξάπλωσης και επιτήρηση και λιγότερο «ένα γρήγορο σβήσιμο».

Τι σημαίνει το ISO 3941:2026 και γιατί μας ενδιαφέρει η Κλάση L

Το ISO 3941:2026 οργανώνει τις πυρκαγιές με βάση το καύσιμο, για να στηρίζει επιλογές εξοπλισμού πυρόσβεσης και πυροπροστασίας. Η Κλάση L (Class L) λειτουργεί ως πιο καθαρή «ετικέτα κινδύνου» για Li-ion σενάρια, βοηθά να μιλάμε με κοινή ορολογία και να αποφεύγουμε το «στρίμωγμα» όλων των περιστατικών σε κλασικές κλάσεις που δεν περιγράφουν καλά τη δυναμική της θερμικής διαφυγής.

Στο ευρωπαϊκό πλαίσιο ταξινόμησης κατά το Ευρωπαϊκό Πρότυπο (EN) 2 και στη σήμανση/δοκιμές φορητών πυροσβεστήρων κατά το Ευρωπαϊκό Πρότυπο (EN) 3, οι κλάσεις που χρησιμοποιούνται A, B, C, D, F παραμένουν σε ισχύ.

Ο ηλεκτρικός κίνδυνος αντιμετωπίζεται ως hazard/επιπλοκή και όχι ως ξεχωριστή κλάση καυσίμου.

Με απλά λόγια, η Κλάση L υπάρχει πλέον στο διεθνές ISO 3941:2026, αλλά μέχρι τον Αύγουστο του 2026 δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί στο ισχύον EN 2. Η διαδικασία αναθεώρησης του ευρωπαϊκού προτύπου έχει ήδη ξεκινήσει με στόχο την ευθυγράμμιση με το νέο ISO 3941. Μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, η ευρωπαϊκή ταξινόμηση εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τις κλάσεις A, B, C, D και F.

Υπάρχουν σήμερα πυροσβεστήρες κατάλληλοι για Li-ion; Ναι, αλλά με δύο προϋποθέσεις

Υπάρχουν προϊόντα σχεδιασμένα ή και δοκιμασμένα για σενάρια Li-ion.

Για να έχει νόημα η επιλογή τους, χρειάζονται δύο βασικά πράγματα:

1. τεκμηρίωση δοκιμών, ιδανικά από τρίτο φορέα, με διαθέσιμη αναφορά, και
2. σαφή όρια κλίμακας/σεναρίου: για ποια Wh/kWh, για ποιο είδος pack και για ποιο περιβάλλον χρήσης ισχύει.

Εξειδικευμένα φορητά μέσα με «ειδικό κατασβεστικό»

Σε μικρότερα packs, όπως εργαλεία και e-mobility, έχουν εμφανιστεί λύσεις που στοχεύουν σε καλύτερη ψύξη/περιορισμό και σε μείωση πιθανότητας επανέναυσης.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που συναντάται στην αγορά είναι:

Υδατικό Εναιώρημα/Διασπορά Βερμικουλίτη (AVD), που βασίζεται σε βερμικουλίτη και χρησιμοποιείται ως ειδικό κατασβεστικό σε ορισμένους «Li-ion» πυροσβεστήρες.

Εδώ το κρίσιμο είναι το συγκεκριμένο προϊόν και η συγκεκριμένη δοκιμή. Το γεγονός ότι ένας πυροσβεστήρας με AVD έχει επιτύχει μια δοκιμή Li-ion δεν σημαίνει ότι κάθε προϊόν AVD έχει αυτομάτως την ίδια απόδοση. Πρέπει να ελέγχεται το μοντέλο, η ποσότητα κατασβεστικού, η χωρητικότητα της μπαταρίας και το ακριβές test scenario.

Δοκιμές κατά NTA 8133:2021+A1:2025

Η ισχύουσα έκδοση NTA 8133:2021+A1:2025 περιγράφει απαιτήσεις επίδοσης, μεθόδους δοκιμής και σήμανση για φορητούς πυροσβεστήρες που προορίζονται για συγκεκριμένα σενάρια πυρκαγιάς επαναφορτιζόμενων μπαταριών ιόντων λιθίου. Η εφαρμογή της αφορά μπαταρίες περιορισμένης χωρητικότητας έως 600 Wh.

Για προμήθειες/διαγωνισμούς, πρακτικά βοηθά να ζητάτε:

• «δοκιμή κατά NTA 8133:2021+A1:2025 από ανεξάρτητο φορέα/εργαστήριο, με σαφή αναφορά στο μοντέλο πυροσβεστήρα, στη χωρητικότητα της δοκιμαζόμενης μπαταρίας και διαθέσιμη αναφορά δοκιμής».

Το μεγάλο όριο: EV και μεγάλα BESS δεν είναι «ίδια κλίμακα»

Ακόμη και με δοκιμές και τεκμηρίωση για Li-ion, πολλές φορητές λύσεις αφορούν εφαρμογές περιορισμένης χωρητικότητας. Για Ηλεκτρικά Οχήματα (EV) και μεγάλα Συστήματα Αποθήκευσης Ενέργειας με Μπαταρίες (BESS), το σωστό «πακέτο» αντιμετώπισης συνήθως περιλαμβάνει επιχειρησιακές διαδικασίες, μέτρα εγκατάστασης και, όπου προβλέπεται, σταθερά συστήματα, όχι την προσδοκία ότι ένας φορητός πυροσβεστήρας «λύνει» το πρόβλημα.

EN 3-11: η ευρωπαϊκή τυποποίηση περνά στο τελικό στάδιο

Η σημαντικότερη ευρωπαϊκή εξέλιξη για τους φορητούς πυροσβεστήρες είναι το FprEN 3-11, το οποίο τον Αύγουστο του 2026 βρίσκεται πλέον στο στάδιο της Formal Approval, δηλαδή στο τελικό στάδιο πριν από τη δημοσίευσή του ως Ευρωπαϊκό Πρότυπο.

Το σχέδιο προβλέπει τυποποιημένη δοκιμή για την απόδειξη καταλληλότητας φορητών πυροσβεστήρων σε συγκεκριμένα Li-ion σενάρια, μαζί με αντίστοιχη σήμανση.

Ιδιαίτερα σημαντικό: το πεδίο εφαρμογής του FprEN 3-11 αφορά φορητούς πυροσβεστήρες για μικρές επαναφορτιζόμενες μπαταρίες Li-ion έως 600 Wh. Περιλαμβάνονται εφαρμογές όπως smartphones, laptops, ηλεκτρικά εργαλεία, οικιακές συσκευές, φορητός ιατρικός εξοπλισμός, παιχνίδια, drones και ποδήλατα. Δεν αποτελεί γενική μέθοδο πιστοποίησης φορητού πυροσβεστήρα για μεγάλα battery packs ηλεκτρικών οχημάτων ή BESS.

Αυτό έχει σημασία γιατί μεταφέρει το θέμα από «ισχυρισμούς» σε μετρήσιμη επίδοση: test + performance + marking.

Γιατί πιέζει η αγορά: τρία πρόσφατα σημεία δεδομένων

• Ηλεκτρικά Οχήματα (EV): σύμφωνα με το IEA Global EV Outlook 2026, οι παγκόσμιες πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων ξεπέρασαν τα 20 εκατομμύρια το 2025, αντιπροσωπεύοντας περίπου το ένα τέταρτο των συνολικών πωλήσεων νέων αυτοκινήτων παγκοσμίως.
• Συστήματα Αποθήκευσης Ενέργειας με Μπαταρίες (BESS) στην ΕΕ: η SolarPower Europe καταγράφει ότι το 2025 η ΕΕ εγκατέστησε 27,1 GWh νέων συστημάτων αποθήκευσης, σημειώνοντας νέο ρεκόρ.
• Αστικά συμβάντα e-mobility: η Πυροσβεστική Υπηρεσία Λονδίνου (LFB) κατέγραψε 206 πυρκαγιές που σχετίζονται με e-bike/e-scooter στο Λονδίνο μέσα στο 2025.

Τι να κάνετε τώρα χωρίς να περιμένετε «Κλάση L» στην ετικέτα

Χαρτογραφήστε τον κίνδυνο Li-ion

• Πού φορτίζονται ή αποθηκεύονται μπαταρίες (εργαλεία, e-mobility, Συστήματα Αδιάλειπτης Παροχής Ισχύος – UPS);
• Υπάρχουν χώροι με πολλούς φορτιστές ή μεγάλα battery rooms;
• Υπάρχει χώρος στάθμευσης ή φόρτισης για Ηλεκτρικά Οχήματα (EV);
• Υπάρχει Σύστημα Αποθήκευσης Ενέργειας με Μπαταρίες (BESS);

Βάλτε προδιαγραφές προμήθειας με βάση δοκιμές

Ζητήστε τεκμηρίωση δοκιμών, σαφή όρια εφαρμογής (Wh/kWh, τύπος pack και συγκεκριμένο σενάριο) και παρακολουθείτε την ολοκλήρωση του FprEN 3-11, το οποίο βρίσκεται ήδη στο τελικό στάδιο έγκρισης πριν από την έκδοσή του ως EN.

Αναβαθμίστε διαδικασίες: «κατάσβεση» δεν σημαίνει «ασφάλεια»

Ενσωματώστε πρωτόκολλα επιτήρησης μετά το συμβάν, κριτήρια απομόνωσης και σαφή ροή ενεργειών για περιστατικά με καπνό ή θερμική ανωμαλία ακόμη και χωρίς ορατή φλόγα.

Προβλέψτε διαχείριση απορροών και νερών κατάσβεσης

Ειδικά σε EV/BESS, το θέμα «νερά κατάσβεσης / ρύπανση / συλλογή» είναι μέρος του σχεδιασμού και του risk assessment, όχι λεπτομέρεια.

Κλείνοντας να επισημάνω ότι, η Κλάση L αποτελεί πλέον επίσημο μέρος του ISO 3941:2026 και αναγνωρίζει σε επίπεδο διεθνούς ταξινόμησης αυτό που ήδη γνωρίζουμε επιχειρησιακά: οι πυρκαγιές Li-ion έχουν ιδιαίτερη δυναμική.

Η θερμική διαφυγή (thermal runaway), η δυσκολία πρόσβασης στον πυρήνα και η πιθανή επανέναυση διαφοροποιούν ουσιαστικά αυτά τα περιστατικά.

Υπάρχουν λύσεις στην αγορά, από ειδικά κατασβεστικά όπως το Υδατικό Εναιώρημα/Διασπορά Βερμικουλίτη (AVD) έως προϊόντα με τεκμηριωμένες δοκιμές για συγκεκριμένα σενάρια, όμως η ασφαλής επιλογή απαιτεί δοκιμές και σαφή όρια κλίμακας.

Παράλληλα, η ευρωπαϊκή τυποποίηση έχει πλέον φτάσει στο τελικό στάδιο έγκρισης του FprEN 3-11 για φορητούς πυροσβεστήρες μικρών Li-ion batteries έως 600 Wh. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να δημιουργήσει σαφέστερο πλαίσιο δοκιμών, επίδοσης και σήμανσης, χωρίς όμως να εξισώνει τις μικρές φορητές μπαταρίες με τα πολύ μεγαλύτερα συστήματα EV και BESS.

Ευχαριστίες
Ευχαριστώ την Formula Α.Ε. για τις διευκρινίσεις και τις παρατηρήσεις σχετικά με την υφιστάμενη κατηγορία φορητών πυροσβεστήρων, καθώς και Αξιωματικούς του Πυροσβεστικού Σώματος για την ανταλλαγή απόψεων.

Τελευταίος έλεγχος και επικαιροποίηση: 26 Αυγούστου 2026.

Πηγές – Παραπομπές

• 
  International Organization for Standardization (ISO) — ISO 3941:2026, Classification of fires
  .
• 
  CEN / BSI Standards Development — Amendment of EN 2:1992+A1:2004, Classification of fires, για ευθυγράμμιση με το νέο ISO 3941
  .
• 
  ΕΛΟΤ — EN 2, Classification of fires
  .
• 
  ΕΛΟΤ — FprEN 3-11, Portable fire extinguishers – Additional requirements for small rechargeable lithium-ion battery fires
  .
• 
  NEN — NTA 8133:2021+A1:2025, Portable fire extinguishers – Performance requirements, test methods and marking for suitability for extinguishing lithium battery fires
  .
• 
  Kiwa — NTA 8133 tests for lithium fire extinguishers
  .
• 
  Kiwa — Κατάλογος πυροσβεστήρων με επιτυχή δοκιμή NTA 8133
  .
• 
  International Energy Agency (IEA) — Global EV Outlook 2026, Trends in electric cars
  .
• 
  SolarPower Europe — EU installs 27.1 GWh of new battery capacity in 2025
  .
• 
  London Fire Brigade — 206 e-bike and e-scooter fires in London during 2025
  .
• INERIS (Institut national de l’environnement industriel et des risques) — τεχνικό υλικό για μέσα και μεθόδους αντιμετώπισης πυρκαγιών μπαταριών Li-ion.
• Περιοδικό Σύγχρονη Τεχνική Επιθεώρηση, τεύχος 6/2024.