Από τα παλαιότερα χρόνια, οι μεταφορές ήταν ένα σημαντικό κομμάτι για το διεθνές εμπόριο, ξεκινώντας από τις μεταφορές με κάρα & ζώα φτάσαμε σήμερα στον 21ο αιώνα όπου όλα γίνονται σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός. Σε ότι αφορά τις οδικές μεταφορές πολλά πράγματα έχουν αλλάξει στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.
Καινούργια πιο μεγάλα και πιο ασφαλή οχήματα αντικατέστησαν τα αργοκίνητα φορτηγά που όλοι θυμόμαστε να σέρνονται στους εθνικούς δρόμους.
Άλλαξαν τα πράγματα όμως ή έχουν παραμείνει ίδια σε ότι αφορά την ασφάλεια ;
Δυστυχώς πολλοί οδηγοί χαίρονται σήμερα την τεχνολογία που προσφέρουν οι κατασκευαστές αυτοκινήτων και αφήνονται σε αυτή χωρίς να συνυπολογίζουν τα προβλήματα που μπορούν να δημιουργηθούν όταν δεν τηρούνται τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας στις εθνικές οδούς αλλά και πόσο μάλλον στις μεταφορές εμπορευμάτων σε φορτηγά βαρέως τύπου.
Δεν θα ασχοληθούμε τόσο με τα επιβατικά οχήματα ιδιωτικής χρήσεως αλλά με τα βαρέως τύπου φορτηγά τα οποία εκτελούν δρομολόγια τακτικότατα εντός και εκτός Ελλάδος.
Ελάχιστοι είναι εκείνοι οι οδηγοί οι οποίοι γνωρίζουν για τα μέτρα ασφάλειας που πρέπει να τηρούν στα οχήματα τους σε ότι αφορά την πυρασφάλεια αλλά ακόμα και την οπτική σήμανση των βαρέων οχημάτων. (δεν αναφέρομαι στην ασφάλεια πρόσδεσης ιμάντων ή φθαρμένα ελαστικά διότι αφορά άλλο τομέα της ασφάλειας)
Βάσει νόμου τα φορτηγά και τα λεωφορεία πρέπει να είναι εφοδιασμένα σύμφωνα με το άρθρο 2 με τους κατάλληλους φορητούς πυροσβεστήρες:
«βάσει της υπ΄αριθμ. 50292/3549/08 Εφοδιασμός των οχημάτων με φορητούς πυροσβεστήρες, επιβάλλεται ο εφοδιασμός των Λεωφορείων και φορτηγών, καθώς Βυτιοφόρων μεταφοράς υγρών καυσίμων και γενικώς επικίνδυνων υλών.
Είναι ενδιαφέρον να διαβάσουμε κάποιες από τις παρακάτω παραγράφους, ας δούμε…
3. Οι πυροσβεστήρες τοποθετούνται μέσα στο θάλαμο οδηγήσεως και εφ όσον είναι δυνατό δίπλα στη θέση του οδηγού και είναι κατάλληλα στηριγμένοι. Στα επιβατηγά αυτοκίνητα με περιορισμένο χώρο (μικρά),
ο πυροσβεστήρας τοποθετείται, κατά την κρίση του ιδιοκτήτη οδηγού, σε μέρος κατάλληλο και προσιτό για την άμεση και ευχερή χρησιμοποίησή του σε περίπτωση ανάγκης.
4. Στα λεωφορεία, ένας από τους πυροσβεστήρες τοποθετείται δίπλα στην θέση του οδηγού. Στα διώροφα λεωφορεία, τοποθετείται τουλάχιστον ένας πυροσβεστήρας ανά όροφο. Οι πυροσβεστήρες επιτρέπεται να είναι προστατευμένοι από κλοπή ή βανδαλισμό (π.χ.μέσα σε εσωτερικό ερμάριο ή πίσω από θραύσιμη ύαλο), υπό την προϋπόθεση ότι τα σημεία όπου ευρίσκονται είναι ευδιάκριτα και ότι έχουν προβλεφθεί τα μέσα με τα οποία μπορούν εύκολα να χρησιμοποιηθούν σε περίπτωση ανάγκης. Προβλέπονται κατάλληλες θέσεις των πυροσβεστήρων και αυτές είναι κατάλληλα σημασμένες.
5. Οι φορητοί πυροσβεστήρες, είναι πάντοτε σε αρίστη κατάσταση και είναι ορθά συντηρημένοι, για να είναι αποτελεσματική η χρησιμοποίησή τους, σε περιπτώσεις πυρκαγιάς, με ευθύνη πάντοτε των ιδιοκτητών και οδηγών των αυτ/των.
6. Οι οδηγοί, οι συνοδηγοί και οι εισπράκτορες των λεωφορείων καθώς επίσης και οι οδηγοί των λοιπών κατηγοριών αυτ/των και των τριτρόχων μοτοσυκλετών, επιβάλλεται να γνωρίζουν τον τρόπο λειτουργίας και χρησιμοποιήσεως των πυροσβεστήρων που βρίσκονται, στα οχήματά τους, για να είναι εξασφαλισμένη η εκπλήρωση του σκοπού στον οποίο αποβλέπει η απόφαση αυτή.
Εδώ ακριβώς βλέπουμε ότι εκτός του ότι είναι υποχρεωτική η τοποθέτηση των πυροσβεστήρων στα φορτηγά οχήματα πρέπει να γνωρίζουν όλοι οι οδηγοί τις απαιτούμενες ενέργειες που πρέπει να κάνουν αν αντιληφθούν πυρκαγιά στο όχημα τους.
Ενέργειες σε περίπτωση πυρκαγιάς
ΓΕΝΙΚΑ
Οι πυρκαγιές των αυτοκινήτων γενικά χαρακτηρίζονται ως επικίνδυνες πυρκαγιές. Για το λόγο αυτό, η πρώτη επέμβαση πρέπει να είναι γρήγορη και αποτελεσματική, τα δε μέσα κατάσβεσης, ειδικά αυτά που θα χρησιμοποιηθούν κατά την έναρξη της πυρκαγιάς, να είναι πολύ αποτελεσματικά για να επιτευχθεί άμεσα η κατάσβεσή της.
Σε περίπτωση όμως που η επέμβαση δεν γίνει αμέσως, η πυρκαγιά λαμβάνει μεγάλες διαστάσεις και δημιουργεί κινδύνους και για τους επιβαίνοντες και για κάθε άλλον που λόγω ειδικότητας ή αλληλεγγύης θα τρέξει να βοηθήσει. Η αιτία είναι ότι υπάρχουν σε αρκετή ποσότητα καύσιμη ύλη (βενζίνη – πετρέλαιο), λάδια και διάφορα άλλα εύφλεκτα υγρά (υγρά φρένων).
Επιπλέον δε, πυρκαγιά που λαμβάνει χώρα σε αυτοκίνητο όταν αυτό κινείται, δεν γίνεται αμέσως αντιληπτή από τους επιβάτες, πόσο μάλλον από τον οδηγό του φορτηγού που δεν έχει άμεση οπτική πρόσβαση στο πάνω μέρος του φορτίου ή σε τυφλά σημεία, ενώ επιπρόσθετα λόγω του ρεύματος αέρος που δημιουργείται κατά την κίνηση του οχήματος η πυρκαγιά τείνει να λάβει μεγάλη έκταση. Επίσης στη γρήγορη μετάδοση της πυρκαγιάς, ανεξάρτητα από την αιτία που την προκάλεσε, συντελεί και το χρώμα του αυτοκινήτου που καίγεται ταχύτατα και ζωηρότητα.
Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε, ότι η πυρκαγιά στο αυτοκίνητο θα πρέπει να αντιμετωπισθεί σαν πυρκαγιά εύφλεκτων υλών.
Μέτρα για την αντιμετώπιση πυρκαγιών σε οχήματα :
Πολλοί από εμάς είχαμε συνηθίσει στην ιδέα ότι ο πυροσβεστήρας ιδιωτικής χρήσης οχημάτων πρέπει να είναι των 2 κιλών σκόνης ή των 3 κιλών βάσει Νομοθεσίας. Αυτά ανήκουν στο παρελθόν, αφού πλέον η Νομοθεσία ορίζει ότι ο πυροσβεστήρας που πρέπει να έχεις στο ΙΧ όχημα σου πρέπει να έχει τουλάχιστον κατασβεστική ικανότητας 8Α 34Β C, ανεξαρτήτως αν είναι 1 , 2 ή 3 κιλών ξηράς σκόνης ή αφρού.
Για τα φορτηγά οχήματα αντιστοίχως ορίζει ότι θα πρέπει να είναι το ελάχιστον 13Α 55Β, και για μεγάλα φορτηγά οχήματα (νταλίκες με τράκτορες) το ελάχιστο 21Α -113Β C.
Πυροσβεστήρες Τύπου 1
Φορητοί πυροσβεστήρες ξηράς κόνεως κατάλληλοι για κατηγορίες πυρκαγιάς A, B, C και για ηλεκτρικό ρεύμα τάσης έως 1000 V, με ελάχιστη κατασβεστική ικανότητα 8Α, 34Β, C.
Πυροσβεστήρες Τύπου 2
Φορητοί πυροσβεστήρες ξηράς κόνεως κατάλληλοι για κατηγορίες πυρκαγιάς A, B, C και για ηλεκτρικό ρεύμα τάσης έως 1000 V, με ελάχιστη κατασβεστική ικανότητα 13Α, 55Β, C.
Πυροσβεστήρες Τύπου 3
Φορητοί πυροσβεστήρες ξηράς κόνεως κατάλληλοι για κατηγορίες πυρκαγιάς A, B, C και για ηλεκτρικό ρεύμα τάσης έως 1000 V, με ελάχιστη κατασβεστική ικανότητα 21Α, 113Β, C.
2.– Όταν ξεσπάσει πυρκαγιά στο αυτοκίνητο ο οδηγός , πρέπει να σταματήσει αμέσως στην άκρη του δρόμου εξασφαλίζοντας την ομαλή πρόσβαση αν είναι δυνατόν για τα επερχόμενα οχήματα. Ο βαθμός ψυχραιμίας που θα επιδείξει εκείνη την στιγμή ο οδηγός και η γνώση θα βοηθήσουν σημαντικά, αν η φωτιά εντοπιστεί στο χώρο φόρτωσης τα πράγματα γίνονται πολύ δύσκολα λόγω της ταχύτατης εξάπλωσης της πυρκαγιάς.
3.– Κατά το άνοιγμα του Καλύμματος της μηχανής (καπό), ο οδηγός ή οποιοσδήποτε επέμβει, πρέπει να λαμβάνει προφυλακτικά μέτρα, γιατί με το άνοιγμα του καπό υπάρχει κίνδυνος με την είσοδο ατμοσφαιρικού αέρα στο χώρο να δημιουργηθεί μεγάλη φλόγα.
4.– Αμέσως μετά την πρώτη προσβολή της πυρκαγιάς ή αν είναι δυνατό ταυτόχρονα, να αποσυνδέεται σε κάθε περίπτωση ο συσσωρευτής. Μια γρήγορη μέθοδος αποσύνδεσης του συσσωρευτή με λιγότερους κινδύνους είναι το κόψιμο των καλωδίων με ένα κόφτη (όχι όμως και ο πιο οικονομικός).
Σε περίπτωση όμως όπου υπάρχουν έντονες αναθυμιάσεις υγρών καυσίμων, δεν πρέπει να επιχειρείται η αποσύνδεση του συσσωρευτού, για την αποφυγή δημιουργίας σπινθήρα που μπορεί να προκαλέσει έκρηξη.
6.– Αν η πυρκαγιά έχει εκδηλωθεί στο στόμιο πλήρωσης της δεξαμενής καυσίμου (ρεζερβουάρ), προτιμότερη είναι η απομόνωση του σημείου με την τοποθέτηση υγρού υφάσματος ή άλλου καλύμματος, παρά η χρήση πυροσβεστήρα.
7.– Σε περίπτωση κατά την οποία η δεξαμενή καυσίμου (ρεζερβουάρ) διατρέχει κίνδυνο να προσβληθεί από τη φωτιά, πρέπει να προσέχουμε για τυχούσα επανάφλεξη που θα δημιουργήσει μεγάλες φλόγες ή για πιθανή έκρηξη.
Τα προφυλακτικά μέτρα που πρέπει να παίρνονται για την ασφάλεια μας σε τέτοια περίπτωση, είναι να ψύχεται η δεξαμενή με νερό ή αφρό από μια ασφαλή θέση.
Μεγάλη προσοχή πρέπει να δοθεί στο χώρο που το όχημα σταματάει στο παραπάνω βίντεο ο οδηγός σκέφτηκε να το κάνει πίσω με σκοπό να μην εκτεθούν τα πλησίον φορτηγά σε κίνδυνο από την πυρκαγιά του οχήματος του.
8.– Όταν η πυρκαγιά έχει προσβάλλει άλλους χώρους του αυτοκινήτου, εκτός του κινητήρα, για την καταπολέμηση της οποίας απαιτείται νερό, αυτό να χρησιμοποιείται με προσοχή για να μην προκληθούν από την αλόγιστη χρήση του επιπλέον ζημιές στο όχημα.
9.– Σε περίπτωση όπου καίγονται τα ελαστικά του οχήματος, κατά το αρχικό στάδιο, πρέπει πάντοτε ο ενεργών την κατάσβεση να στέκεται σε πλάγια θέση και όχι ακριβώς απέναντι από τα ελαστικά, γιατί υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού από την έντονη εκτόνωση του υπό πίεση ευρισκόμενου αέρα. Η κατάσβεση επιτυγχάνεται καλύτερα με βολή ομίχλης ύδατος. Η χρήση πυροσβεστήρα ξηράς κόνεως σ’ αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι αποτελεσματική σε περίπτωση που διαθέτετε πυροσβεστήρα ειδικής σύστασης π.χ. Bioversal θα μπορέσετε να έχετε μεγαλύτερη κατασβεστική δύναμη.
Προσοχή !
Σε περίπτωση που η φωτιά είναι στο χώρο φόρτωσης εμπορευμάτων πριν κάνετε οτιδήποτε ειδοποιήστε την Πυροσβεστική Υπηρεσία στο τηλέφωνο 199 και μην το κλείσετε αμέσως αλλά ψύχραιμα περιγράψετε τι καίγεται και τι είδους όχημα εμπλέκεται στην πυρκαγιά. Τα παραπάνω μπορεί να σας φαίνονται παράλογα διότι θα σκέφτεστε εκείνη την στιγμή θα πιάσω κουβέντα με τους πυροσβέστες ; και όμως είναι ένα από τα πιο βασικά πράγματα που πρέπει να κάνετε διότι η Πυροσβεστική Υπηρεσία κρίνει από τις πληροφορίες που έχει τι είδους δυνάμεις θα στείλει.
Πιστεύετε ότι την ίδια δύναμη πυρόσβεσης θα στείλει σε ένα φορτηγό που καίγεται η μηχανή του και σε ένα φορτηγό που αναφέρεται ότι μεταφέρει βαμβάκι, ή υγρά καύσιμα ;
‘Aρα λοιπόν πριν ξεκινήσουμε την όποια κατάσβεση ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ να ενημερώσουμε το 199 για τα παρακάτω :
- Που είμαστε
- Το φορτηγό έχουμε ( τι μεταφέρει)
- Τι καίγεται
Προσοχή μην αμελείτε αυτή την ενέργεια διότι οι επερχόμενοι οδηγοί όταν θα αντιληφθούν το όχημα σας που φλέγεται είναι αργά πια να πάρουν την απόσταση ασφάλειας που χρειάζεται από εσάς με αποτέλεσμα να κάνουν επικίνδυνους ελιγμούς και να δημιουργηθεί ατύχημα.
Προσπαθήστε μέχρι να έρθει η Πυροσβεστική Υπηρεσία να φτιάξετε μια ζώνη ασφαλείας τόσο για εσάς αλλά και για του συμπολίτες σας.
Σε καμία περίπτωση μην επιχειρήσετε να μπείτε στην καμπίνα του φορτηγού αν αυτή καίγεται για να πάρετε έγγραφα ή άλλα αντικείμενα , κινδυνεύετε άμεσα με εγκαύματα 2ου και 3ου βαθμού, μην γυρνάτε ποτέ στο χώρο που καίγεται αφού τον έχετε αρχικά εγκαταλείψει.
Αγοράζοντας τα είδη πυρασφάλειας πρέπει πάντα να προσέχετε να πληρούν τα πρότυπα σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό κανονισμό.
Οπτική Σήμανση Βαρέων Οχημάτων
Όλοι μας γνωρίζουμε πόσο σημαντικό είναι να βλέπουμε και να μας βλέπουνε κατά την διάρκεια ενός ταξιδιού ή μιας μετακίνησης το βράδυ ή με ομίχλη.
Πρέπει να γνωρίζουμε κάποια βασικά πράγματα έτσι ώστε να μπορούμε να προφυλασσόμαστε και να προστατεύουμε τους συνοδηγούς μας σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Όλα τα βαρέα οχήματα μεταφοράς ή ακόμα και τα ελαφρότερα όπως μηχανήματα έργου κλπ. μπορούν να φέρουν οπτική σήμανση χρώματος πορτοκαλί για την έγκαιρη ειδοποίηση των επερχομένων οχημάτων στο οδικό δίκτυο ή στις όποιες μετακινήσεις τους.
Δυστυχώς στην Ελλάδα δεν έχει δοθεί βάρος στις επιλογές χρωμάτων στους φάρους που χρησιμοποιούνται με αποτέλεσμα πολλά φορτηγά παρανόμως να χρησιμοποιούν και άλλα χρώματα εκτός από το πορτοκαλί, όπως πράσινο, κόκκινο, και μπλε. Ο λόγος που πρέπει ειδικά τα μεγάλα οχήματα να εφοδιαστούν με ένα φάρο χρώματος πορτοκαλί είναι διότι ανά πάσα στιγμή μπορούν να βρεθούν σε κατάσταση μηχανικής βλάβης, η σε αναγκαστικό ελιγμό ή ακόμα και σε βίαια στάση του οχήματος τους .
Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις ο οδηγός του φορτηγού οφείλει να εξασφαλίσει τα παρακάτω :
- Να θέσει αμέσως σε λειτουργία τους δείκτες κατεύθυνσης (αλάρμ)
- Να θέσει αμέσως σε λειτουργία τον φάρο
- Να τοποθετήσει τρίγωνο (σε περίπτωση στάσης) σε απόσταση περίπου 100 μέτρων
Η επιλογή των φωτιστικών σωμάτων οπτικής σήμανσης πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή καθώς οι λεπτομέρειες πάντα κάνουν την διαφορά.
Αγοράζοντας ένα φάρο πορτοκαλί προσέξετε να έχει τα παρακάτω :
- Ένδειξη CE ( Σύμφωνα με τις οδηγίες περί ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών)
- Ένδειξη Ε (Πρότυπο σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό κανονισμό UN65)
Το κάλυμμα του θόλου του φάρου πρέπει να είναι από Polycarbonate, και η εσωτερική του λάμπα να είναι της τάξεως των 55W για να έχει μια αξιοπρεπή λάμψη όχι μόνο επιφανειακή αλλά και για να μπορεί να αντανακλάται σε μεγάλες αποστάσεις.
Σε περίπτωση που η εγκατάσταση του φάρου θα είναι μόνιμη θα πρέπει να γίνει από ηλεκτρολόγο σωστά και με ενδιάμεση ασφάλεια.
Η ποιότητα των προϊόντων που θα αγοράσετε για την ασφάλεια του οχήματος σας πρέπει να είναι εξαιρετικά υψηλή έτσι ώστε να σας διασφαλίζει την μακρόχρονη λειτουργία τους και ταυτόχρονα την κάλυψη εγγύησης που δίνει ο εκάστοτε κατασκευαστής.
Να κλείσω το άρθρο μου με το ρητό , «ευχόμαστε το καλύτερο αλλά είμαστε πάντα προετοιμασμένοι για το χειρότερο».
Το άρθρο αυτό έχει δημοσιευτεί το 2013 και στο περιοδικό Transport Magazine
Το άρθρο ανανεώθηκε σύμφωνα με τις νέες νομοθεσίες και τεχνολογίες τον Ιούνιο του 2019.
| Άρθρο του Ιωάννη Σ. Ρέτσιου | |
 |
Ο Ιωάννης Σ. Ρέτσιος είναι σύμβουλος Health & Safety και εκπαιδευτής μέσων ατομικής προστασίας, με περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας πεδίου. Εξειδικεύεται στον εξοπλισμό και τις λύσεις αντιμετώπισης για επικίνδυνα υλικά (Haz.Mat) και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης C.B.R.N.e., παρέχοντας ολοκληρωμένη τεχνογνωσία σε οργανισμούς και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε απαιτητικά περιβάλλοντα. https://www.linkedin.com |
Βιβλιογραφία – Πηγές
- Πυροσβεστικό Σώμα , Ένωση Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος
- Formula Πυροσβεστήρες
- Gloria Fire Equipment S.A
- Εγχειρίδιο Ασφαλούς Οδήγησης Federal Signal
- P. Tangalakis Corp.
- ELOT Greek Standardization Organization
- International Truck and Engine Corporation
