Γνωρίζετε αν τα πολυώροφα κτίρια που στεγάζονται τα γραφεία σας είναι ανθεκτικά στην πυρκαγιά ή μπορεί μια πυρκαγιά να επεκταθεί από όροφο σε όροφο;
Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΟΡΟΦΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΕ ΠΥΡΚΑΓΙΑ
Τα πολυώροφα κτίρια δεν είναι «πυρίμαχα» με την έννοια ότι μια σοβαρή πυρκαγιά δεν μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένες βλάβες ή, σε ακραίες συνθήκες, δομική αστοχία. Οι έρευνες του Εθνικού Ινστιτούτου Προτύπων και Τεχνολογίας (NIST) για το Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου έδειξαν ότι η πυρασφάλεια ενός ψηλού κτιρίου πρέπει να αντιμετωπίζεται ως συνδυασμός ενεργητικής πυροπροστασίας, παθητικής πυροπροστασίας, διαμερισματοποίησης και δομικής αντοχής στη φωτιά. Δεν εντοπίζεται ως επίσημος ορισμός του NIST η διατύπωση ότι ένα πολυώροφο κτίριο είναι «ένα κτίριο που θα καεί αλλά δεν θα καταρρεύσει». Η αποφυγή κατάρρευσης για τον απαιτούμενο χρόνο αποτελεί στόχο του σχεδιασμού πυραντίστασης και όχι εγγύηση ότι το κτίριο δεν μπορεί να υποστεί σοβαρή βλάβη.
ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΗ ΑΠΟΨΗ ΠΕΡΙ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΠΥΡΚΑΓΙΑ
Ιστορικά χρησιμοποιήθηκαν όροι όπως «fireproof» και «fire-resistive» για κτίρια των οποίων τα δομικά στοιχεία διέθεταν καθορισμένη πυραντίσταση. Σήμερα είναι προτιμότερο να μιλάμε για δείκτη πυραντίστασης, πυροδιαμερίσματα, ενεργητικά συστήματα κατάσβεσης και συνολική συμπεριφορά του κτιρίου στη φωτιά. Καμία από αυτές τις έννοιες δεν σημαίνει ότι μια πυρκαγιά δεν μπορεί να εξαπλωθεί από όροφο σε όροφο, είτε εσωτερικά μέσω ανοιγμάτων και αστοχιών διαμερισματοποίησης είτε εξωτερικά μέσω της πρόσοψης.
ΑΥΤΟΜΑΤΟΙ ΚΑΤΑΙΟΝΙΣΤΗΡΕΣ (ΣΠΡΙΝΚΛΕΡΣ)
Η κατάσβεση μιας ανεπτυγμένης πυρκαγιάς σε μεγάλο ύψος μπορεί να γίνει εξαιρετικά απαιτητική, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν υψηλό θερμικό φορτίο, πυκνός καπνός, ισχυρός άνεμος ή δυσκολίες στην παροχή νερού και την πρόσβαση των πληρωμάτων. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η προσβολή από την Πυροσβεστική είναι εκ προοιμίου αδύνατη. Τα αυτόματα συστήματα καταιονισμού (sprinklers), η έγκαιρη ανίχνευση, τα πυροδιαμερίσματα, οι κατακόρυφες στήλες και η παθητική πυροπροστασία αποτελούν κρίσιμα επίπεδα άμυνας και δίνουν πολύτιμο χρόνο στους ενοίκους και στις πυροσβεστικές δυνάμεις.
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ
Η πυρκαγιά μπορεί να εξαπλωθεί εξωτερικά από όροφο σε όροφο μέσω φλογών και θερμικής ακτινοβολίας από ανοίγματα, με ανάφλεξη ή θραύση παραθύρων στους υπερκείμενους ορόφους. Σε σύγχρονες προσόψεις μπορούν επίσης να λειτουργήσουν ως οδοί εξάπλωσης τα διάκενα, οι κοιλότητες της επένδυσης και τα κενά στη σύνδεση του curtain wall με την ακμή της πλάκας.
Οι φλόγες μπορούν επίσης να εξαπλωθούν στους εξωτερικούς τοίχους ενός κτιρίου όταν το σύστημα πρόσοψης περιλαμβάνει καύσιμα υλικά ή παρουσιάζει ανεπαρκή πυροδιακοπή. Σε μια ενεργειακή αναβάθμιση δεν αρκεί να εξετάζεται μόνο η μόνωση ή η κόλλα. Πρέπει να αξιολογείται το σύνολο του συστήματος εξωτερικού τοίχου: επένδυση, πυρήνας πάνελ, μόνωση, διάκενα, cavity barriers/fire stops, στερεώσεις, αρμοί και τρόπος εγκατάστασης. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η αντίδραση στη φωτιά των δομικών προϊόντων ταξινομείται με το σύστημα Euroclass, αλλά η καταλληλότητα μιας πρόσοψης εξαρτάται από το σύνολο της κατασκευής και από το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.
Εάν η επένδυση είναι εύφλεκτη, η φλόγα μπορεί να εξαπλωθεί γρήγορα στους εξωτερικούς τοίχους ενός κτιρίου και να εξαπλωθεί στο εσωτερικό της κατασκευής σε οποιονδήποτε όροφο μέσω παραθύρων, κλιματιστικών ή και οπών στον εξωτερικό τοίχο.
Η πυρκαγιά στον πύργο Grenfell του Λονδίνου, μια πολυκατοικία 24 ορόφων, στις 14 Ιουνίου 2017, ήταν ένα τραγικό παράδειγμα πυρκαγιάς με καύσιμη επένδυση που χρησιμοποιήθηκε στον πύργο για εξοικονόμηση ενέργειας.
Η πυρκαγιά στο Grenfell Tower προκάλεσε τον θάνατο 72 ανθρώπων. Σύμφωνα με την επίσημη Grenfell Tower Inquiry, ο κύριος λόγος της εξαιρετικά γρήγορης εξωτερικής εξάπλωσης ήταν τα πάνελ αλουμινίου σύνθετου υλικού ACM με πυρήνα πολυαιθυλενίου (PE), ο οποίος έλιωνε και λειτουργούσε ως σημαντική πηγή καυσίμου. Οι μονώσεις PIR και phenolic foam πίσω από τα πάνελ συνέβαλαν επίσης στον ρυθμό και την έκταση της εξάπλωσης.
Το συμπέρασμα από το Grenfell δεν είναι απλώς ότι πρέπει να χρησιμοποιείται ένας συγκεκριμένος τύπος μόνωσης. Η πυρασφάλεια της πρόσοψης πρέπει να αξιολογείται ως ολοκληρωμένο σύστημα. Η ίδια η Inquiry επισήμανε ότι ακόμη και μικρές αλλαγές στη γεωμετρία, στις στερεώσεις, στον αερισμό των κοιλοτήτων και στον συνδυασμό των υλικών μπορούν να αλλάξουν σημαντικά τη συμπεριφορά της φωτιάς.
Τα combustible exterior wall assemblies αποτελούν σήμερα αναγνωρισμένο κίνδυνο και στις Ηνωμένες Πολιτείες και διεθνώς. Η αξιολόγηση μιας πρόσοψης πρέπει να περιλαμβάνει τόσο την ίδια την επένδυση όσο και τις υπόλοιπες εξωτερικές οδούς εξάπλωσης της φωτιάς, όπως η μετάδοση από παράθυρο σε παράθυρο και τα κενά μεταξύ curtain wall και ακμής της πλάκας. Σε συστήματα εξωτερικών τοίχων με καύσιμα στοιχεία χρησιμοποιούνται, όπου απαιτείται, μεγάλης κλίμακας δοκιμές και μέθοδοι αξιολόγησης όπως η NFPA 285.
Η ΑΛΗΘΕΙΑ
Τα συμπεράσματα του NIST δεν είναι ότι «τα πολυώροφα κτίρια δεν είναι πλέον ανθεκτικά στη φωτιά», αλλά ότι η πραγματική συμπεριφορά ενός ψηλού κτιρίου εξαρτάται από το δομικό σύστημα, την πυροπροστασία, την κατάσταση των sprinklers, τη διάρκεια και τη θέση της πυρκαγιάς, τις συνδέσεις των δομικών στοιχείων και τυχόν προηγούμενες βλάβες. Για το WTC 7, το NIST κατέληξε ότι η θερμική διαστολή δοκών και άλλων δομικών στοιχείων από ανεξέλεγκτες πυρκαγιές οδήγησε σε αλληλουχία αστοχιών και τελικά σε προοδευτική κατάρρευση. Το NIST χαρακτηρίζει το WTC 7 ως την πρώτη γνωστή περίπτωση ψηλού κτιρίου που κατέρρευσε κυρίως εξαιτίας ανεξέλεγκτων πυρκαγιών.
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΣΕ ΠΟΛΥΟΡΟΦΑ ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΣΤΙΣ Η.Π.Α.
Για παράδειγμα, στη Νέα Υόρκη το 1970, πυρκαγιά στον 33ο όροφο του One New York Plaza προκάλεσε σοβαρές συνθήκες καπνού και θερμών αερίων στους υπερκείμενους χώρους μέσω κενών μεταξύ της πλάκας και του εξωτερικού τοίχου. Το 1988, η πυρκαγιά στο First Interstate Bank στο Λος Άντζελες κατέστρεψε τέσσερις ορόφους και προκάλεσε βαριές ζημιές σε έναν πέμπτο. Το 1991, η πυρκαγιά στο One Meridian Plaza στη Φιλαδέλφεια κατέκαψε πλήρως οκτώ ορόφους και προκάλεσε σημαντικές δομικές βλάβες σε εννέα· ελέγχθηκε όταν έφθασε σε όροφο που προστατευόταν από αυτόματα sprinklers.
Το 2001, οι καταρρεύσεις των WTC 1 και WTC 2 δεν ήταν αποτέλεσμα μιας συνηθισμένης πυρκαγιάς γραφείων: προηγήθηκαν οι προσκρούσεις των αεροσκαφών, σοβαρές δομικές βλάβες και αποκόλληση πυροπροστατευτικού υλικού, ενώ ακολούθησαν εκτεταμένες πολυώροφες πυρκαγιές. Το WTC 7 αποτελεί διαφορετική περίπτωση, όπου το NIST απέδωσε την κατάρρευση κυρίως στις ανεξέλεγκτες πυρκαγιές και στις θερμικά προκαλούμενες δομικές αστοχίες.
Αυτές οι μεγάλες πυρκαγιές έδειξαν ότι ακόμη και κτίρια με πυράντοχη φέρουσα κατασκευή μπορούν να υποστούν πολύ σοβαρή πολυώροφη εξάπλωση της φωτιάς όταν αστοχούν ή απουσιάζουν κρίσιμα επίπεδα πυροπροστασίας. Το ουσιαστικό συμπέρασμα δεν είναι ότι κάθε ψηλό κτίριο είναι καταδικασμένο σε κατάρρευση, αλλά ότι η ασφάλειά του εξαρτάται από την ταυτόχρονη λειτουργία πολλών συστημάτων: sprinklers, πυροδιαμερίσματα, πυραντίσταση, προστασία δομικών στοιχείων, πυροφραγές στην πρόσοψη, έγκαιρη ανίχνευση, ασφαλείς οδεύσεις διαφυγής και αποτελεσματικές επιχειρησιακές υποδομές για την Πυροσβεστική.
Μετάφραση Ελεύθερη Απόδοση κειμένου, Συμεών Μπανός
Βιβλιογραφία & Πηγές
- NIST – World Trade Center Disaster Investigation: Summary of Findings
- NIST – WTC 7 Investigation FAQs
- NIST – First Interstate Bank Building Fire, Los Angeles, 1988
- USFA/NIST FireDOC – One Meridian Plaza, 1991
- Grenfell Tower Inquiry – Phase 2, Volume 2
- Grenfell Tower Inquiry – Phase 2 Report, 72 fatalities
- Κανονισμός (ΕΕ) 2016/364 – ταξινόμηση αντίδρασης στη φωτιά δομικών προϊόντων
- BUILDING CONSTRUCTION THE FIREFIGHTERS BATTLESPACE (CH 8 BOOK 1)
- Αρχικό υλικό/αναφορές: Vincent Dunn Fire Battlespace, NY/NJ Deputy and Battalion Chief Association, Charlie Zeek.
Τελευταία ενημέρωση: 24 Αυγούστου 2026
