Ζητήματα εφαρμοσμένης διάσωσης στην εργασία σε ύψος – Μέρος Ι

Όταν κάποιος εργάζεται σε θέσεις εργασίας σε ύψος μπορεί να κινδυνεύει  απο πιθανή πτώση και για το λόγο αυτό να χρειάζεται να ληφθούν συλλογικά ή/και ατομικά μέσα προστασίας απο πτώση (ΜΑΠΠ). Επιπρόσθετα, ιδανικά θα πρέπει για κάθε εργασία σε ύψος να δημιουργείται μια γραπτή «Μέθοδος Εργασίας» καθώς και ένα πλάνο ή «Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης» τα οποία αμφότερα θα είναι εις γνώση όλων των εμπλεκομένων. Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να ασχοληθούμε με ζητήματα που αφορούν πρακτικά προβλήματα σε επιχειρήσεις διάσωσης σε ανάλογες περιπτώσεις καθώς και ανάλυση των δυσκολιών που υπάρχουν σε διαφορετικές περιπτώσεις. Όπου χρειάζεται θα υπάρχει και θεωρητική αναφορά για καλύτερη επεξήγηση. Επίσης, θα γίνει παρουσίαση διαφόρων θεμάτων που (πρέπει να) απασχολούν όλους όσους εμπλέκονται σε μια επιχείρηση διάσωσης απο ύψος σε περιβάλλον εργασίας.

Διάσωση απο ύψος σε περιβάλλον εργασίας :

Τί σημαίνει διάσωση απο ύψος; Λογικά η σκέψη μας μας λέει το εξής: «κάποιος εργαζόμενος που έχει υποστεί πτώση πρέπει να απεγκλωβιστεί απο το μέσο προστασίας που έχει αναρτηθεί (αιωρείται) συνεπεία της πτώσης, χωρίς να έχει πρόσβαση με ίδιες δυνάμεις ή μέσα προς ασφαλές περιβάλλον και να φτάσει στο έδαφος» και μπορούμε να προσθέσουμε το «με ασφάλεια».

Το ευτύχημα είναι ότι δεν είναι συχνά τα συμβάντα στα οποία ένας εργαζόμενος αφού υποστεί πτώση θα μείνει αιωρούμενος αναμένοντας βοήθεια. Δυστυχώς όμως υπάρχουν θανατηφόρα ατυχήματα απο ύψος στα οποία εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες όπως ηλεκτροπληξία, κανένα σημείο ασφάλισης,  κ.α.

Έχει παρατηρηθεί ότι η παλιά νοοτροπία[1], τείνει να εξαληφθεί. Οπότε, τί είναι ή θα έπρεπε να είναι η διάσωση από ύψος; (σε εργασιακό περιβάλλον).

Η διάσωση κάποιου εργαζόμενου που αιωρείται μετά απο πτώση του ή που είναι σε σημείο σε θέση εργασίας σε ύψος και δεν μπορεί μόνος του να κατέβει/φύγει/απεγκλωβιστεί, πρέπει να γίνει από εκπαιδευμένο προσωπικό, λειτουργώντας πειθαρχημένα και με συγκεκριμένο σχέδιο, λαμβάνοντας όλα τα μέτρα ασφαλείας που απαιτούνται κάθε στιγμή και έχοντας σαν τελικό σκοπό το να μην προξενήσουν περισσότερη βλάβη στο παθόντα/τραυματία κατά τη διάρκεια της διάσωσης, αν αυτό είναι τεχνικά εφικτό.

Μέθοδοι εργασίας :

Οι κύριοι τρόποι εργασίας σε ύψος που θα μελετήσουμε είναι δύο (2):

α) Εργασία με χρήση σχοινιών (πιστοποιημένοι εναερίτες με ιδιωτική ή διεθνή πιστοποίηση πχ IRATA) και

β) Εργασία με μέτρα προστασίας απο πτώση (πχ: διχαλωτός αναδέτης με αποσβεστήρα, επανατυλισσόμενος ανακόπτης, γραμμές ζωής,συνδυασμοί τους κ.ο.κ. με ιδιωτική ή διεθνή πιστοποίηση πχ GWO).

Η κύρια διαφορά είναι ότι στη πρώτη περίπτωση πρέπει να υπάρχει και εφεδρικό σύστημα[2], ενώ στη δεύτερη περίπτωση ο εργαζόμενος χρησιμοποιεί τα πόδια του, πατάει δηλαδή κάπου και υπάρχει ένα σύστημα για να τον προστατεύσει σε περίπτωση πτώσης του. Επιπλέον μπορεί να υπάρχει και σύστημα «περιορισμού θέσης» δηλαδή να μην επιτρέπει σε έναν εργαζόμενο να πλησιάσει σε εκτεθειμένο σημείο.

Πλέον οι περισσότεροι εργαζόμενοι που εργάζονται σε ύψος είναι  εκπαιδευμένοι ή και πιστοποιημένοι από κάποιο φορέα/οργανισμό/ εταιρεία κτλ. Για παράδειγμα, στα αιολικά πάρκα είναι σχεδόν υποχρεωτική η εκπαίδευση του οργανισμού GWO, ενώ κάποιες εταιρείες κινητής έχουν δικό τους εσωτερικό πρόγραμμα εκπαίδευσης. Για την εργασία με χρήση σχοινιών στην χώρα μας αναγνωρίζεται και ζητείται όλο και περισσότερο το πρότυπο εκπαίδευσης και εργασίας της IRATA σε σχέση με βεβαιώσεις ιδιωτικών εταιρειών.

Όλες αυτές οι πιστοποιήσεις και εκπαιδεύσεις έχουν σίγουρα θετικό αντίκτυπο στην ασφαλή εργασία σε ύψος. Πρέπει όμως να γνωρίζει ο κάθε ένας που εμπλέκεται, το είδος της πιστοποίησης και το ποιές προϋποθέσεις καλύπτει αυτή,σε ποιό πρότυπο βασίζεται και τι μπορεί και τι όχι να κάνει ο εργαζόμενος με τη κάθε πιστοποίηση. Συνήθως σε αυτό το θέμα υπάρχει πρόβλημα διότι δεν γνωρίζουν όλοι να ελέγχουν τις πιστοποιήσεις και βασίζονται στο «ότι υπάρχει απλά ένα χαρτί». Το διακύβευμα στην ασφαλή εργασία σε ύψος περνάει μέσα και απο την βελτίωση αυτού του παράγοντα, κάτι το οποίο εύκολα αντιμετωπίζεται κατά το σχεδιασμό της εργασίας πριν δηλαδή εκτεθεί ένας εργαζόμενος σε ύψος.

Για παράδειγμα, κάποιος ζητάει πιστοποιημένους εναερίτες με το πρότυπο της IRATA για μια εργασία και εμφανίζονται 2 εναερίτες με πιστοποιητικό IRATA level 1. Ο εργοδότης μη γνωρίζοντας το πρότυπο επιτρέπει στους εναερίτες να εργαστούν μόνοι τους. Όμως ένας άλλος εργοδότης που θα μελετούσε λίγο το συγκεκριμένο πρότυπο θα καταλάβαινε ότι δεν είναι ασφαλές και δεν καλύπτονται από τη πιστοποίησή τους να εργαστούν μόνοι τους , καθώς θα έπρεπε να υπάρχει και ένας IRATA level 3 στο χώρο. Οπότε δεν θα επέτρεπε να ξεκινήσει η εργασία μέχρι την άφιξη του level 3 στο χώρο κ.ο.κ.

Κάθε εκπαιδευτικό πρότυπο είναι ένα ολόκληρο σύστημα, το οποίο αφορά μια συγκεκριμένη προσέγγιση για τη κάθε μέθοδο εργασίας σε ύψος. Ζητήστε τη πιστοποίηση του εργαζόμενου/εργολάβου, ελέγξτε αν είναι σε ισχύ και διαβάστε το πρότυπο της εκπαίδευσης αν καλύπτει την εργασία που ζητάτε. Ιδανικά, κάντε ένα βήμα μπροστά και ζητείστε να είναι όλοι εκπαιδευμένοι στη παροχή πρώτων βοηθειών, παράγοντας ο οποίος είναι ιδιαίτερα σημαντικός σε περίπτωση ατυχήματος ή διάσωσης στο χώρο εργασίας.

Αναλύοντας τους τρόπους εργασίας :

Στους χώρους εργασίας όταν πραγματοποιούνται εργασίες σε ύψος πρέπει και βάση της νομοθεσίας, να υπάρχει ένα Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης. Πώς λοιπόν μπορεί κάποιος να διακρίνει εύκολα τα είδη εργασίας, πώς μπορούμε να κατηγοριοποιήσουμε τους τρόπους εργασίας ώστε να είναι εύκολα κατανοητοί ;

Όπως είδαμε διακρίνουμε εδώ 2 μεγάλες κατηγορίες :

Α) Εργασίες που πατάει ο εργαζόμενος κάπου και χρησιμοποιούνται ΜΑΠΠ ή/και περιορισμός κίνησης

Β) Εργασίες που ο εργαζόμενος αιωρείται αναρτώμενος σε σύστημα σχοινιών.

Ας τις αναλύσουμε :

Α) Παραδείγματα εργασιών σε ύψος με χρήση ΜΑΠΠ :

1. Κίνηση οριζόντια ή κάθετα με χρήση μονού/διπλού αναδέτη με αποσβεστήρα (πχ ιστοί, κλίμακες, ικριώματα)
2. Κίνηση με χρήση επανατυλισσόμενου ανακόπτη (πχ κάθετη κλίμακα, χωροδικτύωμα) Κίνηση με χρήση οριζόντιας γραμμής ζωής (μόνιμης ή προσωρινής) και χρήση επανατυλισσόμενου ή αναδέτη με αποσβεστήρα ή ιμάντα (υπό αυστηρές προϋποθέσεις) (πχ στέγες, διάδρομοι, οροφές)
3. Κίνηση με κάθετη γραμμή ζωής (μόνιμης ή προσωρινής), (πχ κλίμακα ανεμογεννήτριας, ιστός, πυλώνας)
4. Κίνηση με χρήση τριπόδων ή άλλου συστήματος και συσκευής προστασίας απο πτώση ενώ ο εργαζόμενος πατάει σε κλίμακα/ικρίωμα κατά τη πρόσβασή του (πχ είσοδος σε περιορισμένους χώρους απο πάνω, σιλό, φρεάτια με κλίμακα)
5. Κίνηση με χρήση τριπόδων ή άλλου συστήματος με χρήση ανακόπτη πτώσης σχοινιού και τεχνικών σχοινιού ενώ ο εργαζόμενος πατάει σε κλίμακα/ ικρίωμα κατά τη πρόσβασή του.

Β) Παραδείγματα εργασιών σε ύψος με χρήση σχοινιών-ο εργαζόμενος αιωρείται :

1. Κίνηση με χρήση 2 σχοινιών (κύριο και εφεδρικό)
2. Κίνηση με χρήση τριπόδου ή άλλου συστήματος και 2 τυποποιημένων συστημάτων πρόσβασης και ασφάλισης του εργαζόμενου (πχ είσοδος σε περιορισμένο χώρο με πλήρη αιώρηση)
3. Κίνηση με χρήση τριπόδου ή άλλου συστήματος και τεχνικών σχοινιών με ανακόπτη πτώσης σχοινιού (πχ είσοδος σε περιορισμένο χώρο με πλήρη αιώρηση)
4. Οριζόντια ή κάθετη πρόσβαση με τεχνητή αναρρίχηση (πρότυπο IRATA)

ΔΙΑΣΩΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ

Οι επιχειρήσεις διάσωσης είναι διαφορετικές ανάλογα με το κάθε ένα απο τους παραπάνω τρόπους εργασίας. Γενική φιλοσοφία είναι ο απεγκλωβισμός του παθόντα και η μεταφορά του στο έδαφος. Όμως ο τρόπος εργασίας δεν είναι ο μόνος παράγοντας που πρέπει να λαμβάνουμε υπόψιν κατά το σχεδιασμό της διάσωσης (εννοείται πριν την έναρξη της εργασίας).

Στην «εξίσωση» πρέπει να βάλουμε και μερικές ακόμα παραμέτρους όπως το είδος του πιθανού τραυματισμού, χρόνος που απαιτείται για να απεγκλωβιστεί ανάλογα με τις δυσκολίες του σημείου ή/και το είδος του πιθανού τραυματισμού, απαραίτητα ή/και διαθέσιμα υλικά, ανάγκες στο μέγεθος της ομάδας διάσωσης, ύπαρξη οργανωμένου σταθμού πρώτων βοηθειών εντός της εγκατάστασης, διασύνδεση και εξωτερικούς φορείς εκτάκτου ανάγκης και εκτιμώμενος χρόνος άφιξης τους (Πυροσβεστικό Σώμα, ΕΚΑΒ, κ.α.), απόσταση του πλησιέστερου, καταλληλότερου υγειονομικού σχηματισμού, κ.ο.κ.

Η πλήρης εκτίμηση της δυσκολίας της διάσωσης πρέπει να λαμβάνει υπόψη της και τους αντίστοιχους απαιτούμενους χρόνους, ενώ θα πρέπει πάντα να γίνεται πρόβλεψη και για εναλλακτικό σχέδιο διάσωσης.

Παράμετροι επιχειρήσεων διάσωσης σε ύψος :

Όλα τα παρακάτω είναι προτάσεις με σκοπό τον διάλογο και την αξιοποίησή τους δημιουργώντας τελικά έναν χρήσιμο οδηγό που θα είναι σημείο αναφοράς για όσους ασχολούνται με υπηρεσίες διάσωσης απο ύψος ή συμβάλλουν στην οργάνωση και το σχεδιασμό των επιχειρήσεων αυτών.

Α. Οι χρόνοι της διάσωσης σε ύψος :

Σε μια επιχείρηση διάσωσης υπάρχουν οι εξής χρόνοι που πρέπει να αναλύονται όταν δημιουργούνται τα σχέδια έκτακτης ανάγκης.

Τ_{ΔΙΑΣΩΣΗΣ} = Τ_ΕΙΔ + Τ_ΑΦ + Τ_ΠΡΟΣ + Τ_ΑΠΕΓ + Τ_ΕΞ

Τ_{ΔΙΑΣΩΣΗΣ} = Ο ολικός χρόνος απο τη στιγμή του συμβάντος μέχρι την στιγμή που ο παθόντας φτάνει στο σημείο παραλαβής του (απο διασώστες ΕΚΑΒ, προσωπικό του ιατρείου της εγκατάστασης κ.ο.κ.)

Τ_ΕΙΔ =   Ο χρόνος απο τη στιγμή του συμβάντος μέχρι να ενημερωθεί ο διασώστης ή η ομάδα διάσωσης.

Τ_ΑΦ =    Ο χρόνος απο τη στιγμή της ειδοποίησης μέχρι να φτάσει στο σημείο μαζί με τον απαραίτητο εξοπλισμό ο διασώστης ή η ομάδα διάσωσης.

Τ_ΠΡΟΣ = Ο χρόνος που απαιτείται για τη προσέγγιση του παθόντα απο το διασώστη (σε περίπτωση που πρέπει ο διασώστης να πλησιάσει το παθόντα και δεν        γίνει η διάσωση κατευθείαν με χειρισμούς απο πάνω).

Τ_ΑΠΕΓ = Ο χρόνος που απαιτείται για τη σταθεροποίηση και τον απεγκλωβισμό του παθόντα απο την ανάρτησή του έτσι ώστε να είναι έτοιμος για κατάβαση ή ανάβαση.

Τ_ΕΞ =     Ο χρόνος που διαρκεί η μεταφορά του παθόντα μετά τον απεγκλωβισμό του μέχρι το σημείο παραλαβής του

Κάθε χρόνος απο τους παραπάνω δεν είναι σταθερός και ίδιος σε κάθε επιχείρηση διάσωσης.

Για παράδειγμα: μπορεί ο διασώστης να είναι ακριβώς απο πάνω απο το σημείο εργασίας με ένα έτοιμο σύστημα διάσωσης, άρα Τ_ΕΙΔ = Τ_ΑΦ = Τ_ΠΡΟΣ = 0, ο Τ_ΑΠΕΓ να είναι 5 λεπτά και να μένει να μελετηθεί μόνο ο χρόνος μεταφοράς για την εργασία τη συγκεκριμένη κτλ.

Τους χρόνους αυτούς πρέπει να τους λαμβάνει υπόψιν του για το σχεδιασμό της διάσωσης ο επικεφαλής.

Για κάποιον εργαζόμενο που αιωρείται ύστερα απο πτώση του ή για κάποιον άλλο λόγο, ο χρόνος είναι «εναντίον» του όπως έχουμε δει στις αναφορές για το σύνδρομο αιώρησης[3] ενώ στη περίπτωση ύπαρξης τραυματισμού, το είδος και η σοβαρότητα του τραύματος απο μόνα τους καθιστούν αναγκαία την όσο το δυνατόν γρήγορη διάσωση είναι εφικτό.

Πότε όμως είναι κρίσιμος ο χρόνος της διάσωσης;  Σε κάθε διάσωση ο χρόνος είναι σημαντικός παράγοντας όμως γίνεται ιδιαίτερα κρίσιμος όταν μετά από πτώση υπάρχει τραυματισμός, αιμορραγία, κίνδυνος απώλειας αισθήσεων, συνδυασμός που οδηγεί σε ακινησία, όταν ο εργαζόμενος δεν είναι έμπειρος, αν η ζώνη δεν είναι σωστά τοποθετημένη, αν η έξοδος γίνεται με ανέλκυση κ.α.

Β) Εκτίμηση δυσκολίας διάσωσης :

Το προτεινόμενο χρωματικό κώδικα πρέπει να τον γνωρίζουν πολύ καλά αυτοί οι οποίοι θα ασχοληθούν με τη διάσωση.Στην ενότητα αυτή θα αναφερθούμε σε μια νέα πρόταση για την  υιοθέτηση ενός νέου Μοντέλου Εκτίμησης των Απαιτήσεων της Διάσωσης το οποίο ως στόχο έχει την εύκολη καταγραφή, ομαδοποίηση και κωδικοποίηση της ανάγκης για τη διάσωση, το είδος και τη δυσκολία που θα έχει για την κάθε ξεχωριστή εργασία που γίνεται σε ύψος.

Το μοντέλο αυτό συμπληρώνει την Εκτίμηση Επαγγελματικού Κινδύνου, τη Μέθοδο Εργασίας και το Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης. Ουσιαστικά είναι ένας βοηθός για όλους όσους θα εμπλακούν σε μια επιχείρηση διάσωσης εργαζομένου σε ύψος και χρησιμοποιώντας τον προτεινόμενο χρωματικό κώδικα πιστεύουμε ότι μπορεί να κερδηθεί πολύτιμος χρόνος για την εφαρμογή της διάσωσης, δηλαδή τον απεγκλωβισμό του αναρτημένου και την άφιξή του στο έδαφος για την καλύτερη αντιμετώπισή του και μεταφορά του αρχικά είτε στο Ιατρείο της εγκατάστασης εάν υπάρχει είτε τελικά στο κατάλληλο Νοσοκομείο.

Το μοντέλο αυτό λειτουργεί όχι μόνο σαν σύστημα αντιμετώπισης ενός συμβάντος αλλά και στη πρόληψη ατυχημάτων καθώς μέσω του σχεδιασμού της διάσωσης σε ένα χώρο με εργασίες σε ύψος ανάλογα τη δυσκολία που παρουσιάζει μια πιθανή επιχείρηση διάσωσης και το χρωματικό κώδικα που της αποδίδεται, μπορεί δυνητικά να οδηγήσει στη λήψη άλλων μέτρων πριν την έναρξη της εργασίας, ουσιαστικά συμβάλλοντας στη μείωση της επικινδυνότητας της εργασίας ή και την πρόληψη / αποτροπή ενός δυσάρεστου γεγονότος.

Για να γίνει η κατηγοριοποίηση θα πρέπει αυτός ο οποίος θα κάνει την επίβλεψη ή/και τη διάσωση να καταλάβει ακριβώς το είδος της εργασίας, να λάβει πληροφορίες απο τους εργαζόμενους, να επισκεφτεί το χώρο με τον τεχνικό ασφαλείας και τον επικεφαλής του συνεργείου ώστε να μελετηθεί όσο το δυνατόν καλύτερα γίνεται η πορεία και να επισημανθούν οι δυσκολίες που παρουσιάζει ο χώρος όσον αφορά στην εφαρμογή της διάσωσης.

Το μοντέλο αυτό δεν αφορά την επίλυση προβλημάτων για την ασφαλή πρόσβαση εργαζομένων σε θέσεις εργασίας σε ύψος (αυτό το κάνουν όσοι ασχολούνται μόνο με την επίβλεψη και οργάνωση εργασιών σε ύψος). Το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται μόνο για τις ανάγκες διάσωσης στην εργασία σε ύψος που θα γίνει.

Είναι δυνατόν, άλλο άτομο να σχεδιάσει τις μεθόδους ασφαλούς εργασίας σε ύψος (πχ τοποθέτηση γραμμών ζωής, χρήση επανατυλισσόμενου ιμάντα κτλ) και άλλο άτομο που ασχολείται με τη διάσωση να φτιάξει το μοντέλο διάσωσης ανάλογα με το είδος, το χώρο και τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την ασφαλή πρόσβαση των εργαζομένων. Είναι εφικτό και το ίδιο άτομο να είναι αυτό που θα πραγματοποιήσει και τις δύο αυτές εργασίες.

Ένας τρόπος λοιπόν για να αξιολογήσουμε τη δυσκολία ενός σημείου εργασίας όσο αφορά την επιχείρηση διάσωσης ώστε πριν απο την έναρξή της να καταγραφούν και να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης πτώσης και διάσωσης είναι ο παρακάτω.

Συνδυάζοντας δύο αριθμητικές κλίμακες αυξανόμενης δυσκολίας, μπορούμε να καταλήξουμε και στον ανάλογο χρωματικό κώδικα.

Δύο παράμετροι :

1. Κατάσταση υγείας/εκτίμηση: 1-4
2. Μέθοδος διάσωσης: 1-4

Αναλυτικά:

1)Αρχική κατάσταση της υγείας του εργαζομένου μετά το συμβάν(πτώση) (Τ_ΕΙΔ) :

1. Έχει αισθήσεις, κουνάει πόδια και όχι τραυματισμός.
2. Έχει αισθήσεις, κουνάει πόδια με ελαφρύ τραυματισμό άκρου ή δεν κινεί το ένα κάτω άκρο λόγω τραυματισμού του άκρου ή/και ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες (πολύ κρύο ή πολύ ζέστη).
3. Όχι αισθήσεις (λιπόθυμος) ή/και συμπτώματα προ-συγκοπής (συνδρόμου) ή σοβαρός τραυματισμός άκρου αλλά με αισθήσεις.
4. Σοβαρή εξωτερική αιμορραγία ή/και όχι αισθήσεις με σοβαρό τραυματισμό άκρου ή/και σοβαρός τραυματισμός κεφαλής-κοιλίας-κορμού ή/και εγκλωβισμός άκρου.

2)Μέθοδος διάσωσης :

1. Τυπική διάσωση με απεγκλωβισμό και κίνηση προς τα κάτω <10min
2. Ανακόπτης στο σημείο «Α» στη πλάτη με ελαφρύ τραυματισμό ή/και διάσωση προς τα πάνω <10min
3. Ανακόπτης στο σημείο «Α» στη πλάτη με σοβαρό τραυματισμό ή/και διάσωση προς τα κάτω >10min ή/και διάσωση προς τα πάνω >10min
4. Μαζικό συμβάν ή/και συνδυασμένη διάσωση (2+ κινήσεις)

Οι δύο παραπάνω αριθμητικοί κανόνες συνδυάζονται στο παρακάτω πίνακα :

Ενώ όσο αυξάνεται η σοβαρότητα της διάσωσης συνήθως αυξάνει και ο ολικός απαιτούμενος χρόνος της διάσωσης T_{ΔΙΑΣΩΣΗΣ.}

Κατά το σχεδιασμό της εργασίας μπορούμε να εκτιμήσουμε το είδος της διάσωσης που μπορεί να χρειαστεί καθώς και το πιθανό είδους τραυματισμού σε περίπτωση πτώσης. Αυτό θα μας δώσει το χρωματικό κώδικα οπότε θα πρέπει να ελέγξουμε ξανά τα διαθέσιμα μέτρα ώστε αν είναι εφικτό, με τη τροποποίησή τους ή τη λήψη άλλων να μειωθεί η εκτιμούμενη σοβαρότητα της διάσωσης.

Σε περίπτωση συμβάντος μπορούμε είτε να έχουμε τον αναμενόμενο αριθμό στη στήλη της κατάστασης της υγείας ή να τροποποιηθεί γιατί θα γνωρίζουμε τη πραγματική πλέον κατάσταση της υγείας οπότε θα έχουμε την τελική εικόνα για τη σοβαρότητα του συμβάντος (απο τη μεριά της διάσωσης).

• Παράδειγμα εφαρμογής :

Σε ένα υπο ανέγερση μεταλλικό κτήριο 30 μέτρων, 2 εργαζόμενοι βρίσκονται σε ύψος 20 μέτρων τοποθετώντας μεταλλικά στηρίγματα.

Είναι ασφαλισμένοι με χρήση διχαλωτού ιμάντα με αποσβεστήρα πτώσης.  Αν ένας από τους 2 υποστεί πτώση, θα «κρεμαστεί» από τον αναδέτη 5 μέτρα χαμηλότερα.  Λόγω της κατασκευής δεν έχουμε κίνδυνο τραυματισμού.

Τον αναδέτη τον έχουν τοποθετημένο στο σημείο «Α» της πλάτης. Έχουν μαζί τους κιτ απεγκλωβισμού και είναι εκπαιδευμένοι στη χρήση του.

Άρα εκτίμηση κατάστασης υγείας: «1», μέθοδος διάσωσης: «1» οπότε ο συνδυασμός δίνει διάσωση κατηγορίας «κίτρινο».

Άν όμως τροποποιήσουμε μια παράμετρο, όπως το ότι το κίτ απεγκλωβισμού είναι στο έδαφος και ο διασώστης θέλει 10 λεπτά για να τους προσεγγίσει, τότε ενώ η κατάσταση υγείας παραμένει «1», η μέθοδος διάσωσης γίνεται «3», οπότε ο συνδυασμός τους δίνει διάσωση κατηγορίας «κόκκινο» με εκτιμώμενο χρόνο 20-30 λεπτά.

Γ) Συνοπτική Κωδικοποίηση Σοβαρότητας Διάσωσης απο Ύψος :

Όμοια με τη παραπάνω περίπτωση, μπορεί να λειτουργήσει ένας πιο συνοπτικός χρωματικός κώδικας ο οποίος λαμβάνει υπόψιν του τον Χρόνο Διάσωσης Τ_{ΔΙΑΣΩΣΗΣ} και την Κατάσταση της Υγείας του παθόντα.

Στο μοντέλο αυτό, σε κάθε περίπτωση που ο διασώστης ή η ομάδα διάσωσης δεν είναι ακριβώς στο σημείο της εργασίας που θα γίνει το συμβάν, εξ`ορισμού το ελάχιστο επίπεδο είναι το ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ λόγω των χρόνων που απαιτούνται για την ειδοποίηση, άφιξη, προσέγγιση, απεγκλωβισμό και την παράδοση του παθόντα. Προφανώς σε πολλές περιπτώσεις που γίνονται ταυτόχρονα εργασίες σε διάφορα σημεία, δεν μπορεί να υπάρχει μια ομάδα διάσωσης σε κάθε σημείο.

Στις περιπτώσεις αυτές ο επικεφαλής της διάσωσης,χρησιμοποιώντας τις γνώσεις και την εμπειρία του πρέπει να εφαρμόσει τους κατάλληλους τρόπους/συνδυασμούς ώστε να μειώσει τους χρόνους: της προσέγγισης, του απεγκλωβισμού και της εξόδου σε κάθε σημείο εργασίας. (Αυτό σχεδιάζεται ΠΡΙΝ την έναρξη των εργασιών).

Ανάλυση Μοντέλου :

Η σοβαρότητα της διάσωσης είναι αυξανόμενη ως εξής :

Κίτρινο –> Πορτοκαλί –> Κόκκινο –> Μπλέ

Ενώ όσο αυξάνεται η σοβαρότητα της διάσωσης συνήθως αυξάνει και ο ολικός απαιτούμενος χρόνος της διάσωσης T_{ΔΙΑΣΩΣΗΣ.}

• Ελαφρύς Τραυματισμός : δεν απαιτείται ακινητοποίηση ΑΜΣΣ, δεν χρειάζεται ο παθόντας να τοποθετηθεί σε φορείο άμεσα
• Σοβαρός Τραυματισμός : ο παθόντας πρέπει να τοποθετηθεί σε φορείο και να μεταφερθεί με αυτό
• Συμπτώματα συνδρόμου : τα συμπτώματα του συνδρόμου αιώρησης (ή ανάρτησης)

Ο παραπάνω κώδικας μπορεί να λειτουργήσει και στην φάση του σχεδιασμού του έργου. Μελετώντας τα σημεία εργασίας είναι δυνατό να εκτιμηθεί και ο χρόνος διάσωσης και η κατάσταση της υγείας (σε ένα βαθμό).

Μόλις αποδοθεί ο χρωματικός κώδικας, ξαναελέγχουμε τις παραμέτρους μήπως μπορούμε να προσθέσουμε άλλου τύπου ΜΑΠΠ ώστε να βελτιώσουμε κάπως κάποιο απο τους παράγοντες του χρωματικού κώδικα.

Θα πρέπει ωστόσο να γίνει σαφές ότι αναφέρεται πάντα σε  συγκεκριμένα σημεία εργασίας ανά περίπτωση και όχι σε ολόκληρο το έργο.

• Παράδειγμα εφαρμογής :

Σε μια εγκατάσταση, 5 εργαζόμενοι θα κινηθούν σε εκτεθειμένο διάδρομο σε ύψος 12 μέτρων και μήκους 20 μέτρων, για να τοποθετήσουν ασφάλειες στα καπάκια σε καλωδιόδρομους.  Σε όλη τη διαδρομή υπάρχουν οριζόντιες γραμμές ζωής τοποθετημένες ψηλά, έτσι ώστε οι εργαζόμενοι να δουλεύουν με συντελεστή πτώσης <1. Απο κάτω υπάρχει ελεύθερος χώρος έτσι ώστε σε περίπτωση πτώσης να μπορεί εύκολα και γρήγορα ο διασώστης να κατεβάσει το παθόντα. Η εκτίμηση λόγω του χώρου μας δίνει ότι πιθανόν να μην χτυπήσει πέφτοντας ο εργαζόμενος. Στη περίπτωση αυτή ο χρωματικός κώδικας δίνει ΚΙΤΡΙΝΟ χρώμα.

Όμως, αν αλλάξει μια παράμετρος της εργασίας: σε ένα σημείο κάτω απο εκεί που δουλεύουν υπάρχει μεγάλος αριθμός απο σωλήνες που περνάνε, με μια κατασκευή πλάτους 3 μέτρων. Σε εκείνο το σημείο βλέπουμε ότι αν ο εργαζόμενος υποστεί πτώση, τότε παρά το μικρό συντελεστή πτώσης του, η πτώση του θα σταματήσει ανάμεσα απο τους σωλήνες. Η εκτίμηση για την υγεία είναι Ελαφρύς Τραυματισμός όμως ο χρόνος διάσωσης λόγω του ότι θα βρίσκεται αναρτημένος ανάμεσα σε σωλήνες είναι μεγαλύτερος απο 30 λεπτά καθώς θα πρέπει δεύτερος διασώστης να τον προσεγγίσει για να βοηθήσει στους χειρισμούς απεγκλωβισμού.

Ο χρωματικός κώδικας δίνει ΜΠΛΕ. Ελέγχοντας ξανά τα μέτρα προστασίας διαπιστώθηκε ότι για να μειώσουμε το χρωματικό κώδικα, θα τοποθετηθεί ένα σύστημα περιορισμού κίνησης στη περιοχή εκείνη έτσι ώστε να μην υπάρχει η δυνατότητα πτώσης ενός εργαζομένου στη περιοχή αυτή. Οπότε με το επιπλέον μέτρο αυτό, μπορεί να καθυστερήσει λίγο παραπάνω η εργασία (χρόνος τοποθέτησης συστήματος, πιο αργή κίνηση εργαζόμενου), όμως ο χρωματικός κώδικας ξαναγίνεται ΚΙΤΡΙΝΟΣ και κατά συνέπεια βελτιώνονται τα περιθώρια ασφάλειας.

Παραπομπές :

[1] «αφού έχω λάβει τα μέτρα που πρέπει και αφού είναι σπάνιο να πέσει κάποιος..ε άμα γίνει κάτι θα δούμε τότε τι θα κάνουμε» ή «τόσα χρόνια στο χώρο δεν μου/μας έχει συμβεί κάτι,έ γιατί να γίνει τώρα?»
[2] Π.Δ.:155/2004  https://www.elinyae.gr/ethniki-nomothesia/pd-1552004-fek-121a-572004
[3] Καπετανάκης Θ, Παπαγεωργίου Α, : Εξελίξεις για το Σύνδρομο Αιώρησης, 2021

* Το Fire Rescue Pedia έχει την άδεια δημοσίευσης για το άρθρο των κ.κ. :
ΘΕΟΦΑΝΗ ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗ 
(Διάσωση εργαζομένων σε ύψος | Εναερίτης IRATA lvl.3 | BLS/FA/PHTLS Provider)
ΝΙΚΟΛΑΟY ΒΥΘΟΥΛΚΑ
(Πυροσβέστης ΕΜΑΚ | Τεχνικός IRATA | Εκπαιδευτής PHTLS | Εκπαιδευτής Τεχνικής Διάσωσης)