Η πυρίμαχη κουβέρτα είναι ειδικό ύφασμα εξαιρετικά ανθεκτικό στη θερμότητα, σχεδιασμένο να «πνίγει» μικρές εστίες πυρκαγιάς. Η πολύ πυκνή ύφανσή της δεν επιτρέπει τη διέλευση οξυγόνου· και επειδή το οξυγόνο είναι απαραίτητο για την καύση, η κάλυψη της φωτιάς με την κουβέρτα τη στερεί από αέρα και τη σβήνει.
Το άρθρο εξηγεί από τι υλικό κατασκευάζεται η πυρίμαχη κουβέρτα, πότε είναι κατάλληλη για χρήση και ποιες είναι οι σωστές πρακτικές σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα πυρασφάλειας (EN 1869).
Από τι είναι κατασκευασμένη;
Οι περισσότερες σύγχρονες πυρίμαχες κουβέρτες για οικιακή ή επαγγελματική χρήση είναι φτιαγμένες από υαλοΐνες (fiberglass) με πολύ πυκνή ύφανση.
Το ύφασμα αυτό:
- αντέχει σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες και
- εμποδίζει τη ροή οξυγόνου, καταπνίγοντας τη φωτιά.
Υπάρχουν και κουβέρτες από δέρμα ή άλλα βαριά υλικά, που χρησιμοποιούνται κυρίως σε βιομηχανικές εφαρμογές (συγκόλληση, μεταλλουργία).
Σημαντικό: Οι σύγχρονες κουβέρτες δεν περιέχουν αμίαντο. Αν δείτε μικρές ίνες, είναι υαλοΐνες και όχι αμίαντος. Μόνο πολύ παλιά μοντέλα ενδέχεται να περιέχουν αμίαντο.
Διαβάστε πάντα το εγχειρίδιο του κατασκευαστή για τυχόν ιδιαιτερότητες και όρια θερμοκρασίας.
Πότε χρησιμοποιείται
Η πυρίμαχη κουβέρτα είναι κατάλληλη για μικρές και περιορισμένες εστίες που μπορούν να καλυφθούν πλήρως.
Ενδεικτικά παραδείγματα:
- φωτιά σε τηγάνι ή μάτι κουζίνας,
- μικρή πυρκαγιά σε κάδο απορριμμάτων,
- μικρή εστία σε επίπεδη επιφάνεια.
Αν οι φλόγες είναι μεγαλύτερες από την κουβέρτα ή επεκτείνονται γρήγορα, μην επιχειρήσετε κατάσβεση με κουβέρτα· απομακρυνθείτε άμεσα και καλέστε 112 (ή 199 Πυροσβεστική).
Αν η φωτιά βρίσκεται σε γωνία/ανώμαλη επιφάνεια και δεν μπορεί να καλυφθεί πλήρως, προτιμήστε πυροσβεστήρα.
Ρούχα που έχουν πιάσει φωτιά
Η πυρίμαχη κουβέρτα μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν έχουν πάρει φωτιά τα ρούχα ενός ατόμου.
Βήματα:
- Κρατήστε την ψυχραιμία σας και, αν υπάρχουν, φορέστε γάντια.
- Αφαιρέστε γρήγορα την κουβέρτα τραβώντας δυνατά τις ταινίες και κρατήστε την μπροστά σας σαν ασπίδα.
- Τυλίξτε σφιχτά το άτομο ώστε να διακοπεί η παροχή οξυγόνου.
- Ζητήστε του να σταματήσει, πέσει και κυλιστεί (stop–drop–roll) μέχρι να σβήσουν οι φλόγες.
- Καλέστε αμέσως 112/199 για ιατρική και πυροσβεστική βοήθεια.
Πότε δεν τη χρησιμοποιούμε
Μην χρησιμοποιείτε πυρίμαχη κουβέρτα όταν:
- η φωτιά είναι μεγάλη ή εξαπλώνεται γρήγορα,
- η επιφάνεια είναι ανώμαλη/δύσβατη και δεν μπορεί να καλυφθεί πλήρως,
- δεν είστε εκπαιδευμένοι ή δεν είστε σίγουροι για τη διαδικασία,
- υπάρχουν πυκνοί καπνοί ή τοξικά αέρια – προέχει η εκκένωση.
Ειδική προσοχή: Δεν ενδείκνυται για μπαταρίες λιθίου (π.χ. e-bike, laptop) εκτός αν πρόκειται για ειδική κουβέρτα που αναφέρει ρητά τέτοια χρήση.
Πώς τη χρησιμοποιούμε σωστά
Α. Μικρές εστίες (π.χ. τηγάνι)
- Εκτιμήστε την ασφάλειά σας – αν υπάρχει κίνδυνος, αποχωρήστε και καλέστε 112/199.
- Κλείστε την πηγή θερμότητας (ρεύμα/αέριο). Μην μετακινείτε το τηγάνι. Μην ρίχνετε νερό σε λάδια/λίπη.
- Αν υπάρχουν, φορέστε γάντια.
- Τραβήξτε απότομα τις δύο ταινίες για να ελευθερώσετε την κουβέρτα.
- Διπλώστε την άκρη πάνω στα χέρια σας για προστασία.
- Προσεγγίστε χαμηλά και αργά και σκεπάστε τη φωτιά (όχι ρίψη από απόσταση).
- Αφήστε την κουβέρτα 15–30 λεπτά χωρίς να την ανασηκώσετε.
- Καλέστε την Πυροσβεστική για έλεγχο ότι η φωτιά έσβησε πλήρως.
Β. Ρούχα που καίγονται
Βλ. ενότητα «Ρούχα που έχουν πιάσει φωτιά» παραπάνω.
Πού φυλάσσεται
Τοποθετήστε την σε εμφανές, εύκολα προσβάσιμο σημείο, κοντά στον πιθανό κίνδυνο αλλά όχι πίσω από συσκευές ή μέσα σε κλειστά ντουλάπια.
Συνήθεις θέσεις:
- κουζίνες (οικιακές/επαγγελματικές),
- σκάφη & τροχόσπιτα,
- οχήματα (για μικρές ηλεκτρικές/μηχανικές φωτιές),
- εργαστήρια ή συνεργεία.
Χρήσιμη λεπτομέρεια: Διατίθεται σε διάφορα μεγέθη (π.χ. 1×1 m, 1,2×1,2 m, 1,2×1,8 m). Για τηγάνι συνήθως επαρκεί ≥1×1 m· για ρούχα ανθρώπου προτιμήστε μεγαλύτερη.
Πρότυπα – τι να προσέξω
Στην ΕΕ οι πυρίμαχες κουβέρτες πρέπει να συμμορφώνονται με EN 1869.
Αναζητήστε:
- σαφή σήμανση EN 1869,
- εικονογράμματα χρήσης,
- θήκη τοίχου με κορδόνια έλξης,
- οδηγίες στη γλώσσα σας.
Είναι ιδιαίτερα κατάλληλες για πυρκαγιές Τάξης F (τηγανίσματα, λάδια, λίπη), όπου η χρήση πυροσβεστήρα σκόνης μπορεί να είναι ακατάλληλη ή επικίνδυνη.
Σε επαγγελματικές κουζίνες απαιτούνται επίσης πυροσβεστήρας υγρού χημικού τύπου και εκπαιδευμένο προσωπικό.
Είναι επαναχρησιμοποιήσιμη;
Όχι. Μετά τη χρήση, η κουβέρτα πρέπει να αντικαθίσταται. Η έκθεση σε υψηλή θερμότητα αλλοιώνει τις ίνες και η επαναχρησιμοποίηση μπορεί να είναι επικίνδυνη. Ακολουθείτε τις οδηγίες του κατασκευαστή.
Μετά από άνοιγμα χωρίς φωτιά (π.χ. δοκιμή), ελέγξτε την για φθορές και διπλώστε/τοποθετήστε σωστά.
Οι πυρίμαχες κουβέρτες μπορεί να φαίνονται απλές — ένα κομμάτι ύφασμα στον τοίχο — όμως στα πρώτα δευτερόλεπτα μιας φωτιάς, η απλότητα σώζει ζωές. Μία ψύχραιμη, σωστά εκπαιδευμένη κίνηση μπορεί να αποτρέψει καταστροφή.
Δεν αντικαθιστούν πυροσβεστήρα, συναγερμό ή σχέδιο εκκένωσης· η αξία τους βρίσκεται στην ταχύτητα, την εκπαίδευση και την ετοιμότητα.
Θυμηθείτε:
- Επιλέξτε κουβέρτα πιστοποιημένη κατά EN 1869.
- Τοποθετήστε την σε εμφανές και προσβάσιμο σημείο.
- Εκπαιδεύστε όλους στη χρήση της.
- Αντικαταστήστε την μετά από χρήση.
- Όταν έχετε αμφιβολία — εκκενώστε τον χώρο και καλέστε 112 ή 199.
| Άρθρο του Ιωάννη Σ. Ρέτσιου | |
 |
Ο Ιωάννης Σ. Ρέτσιος είναι σύμβουλος Health & Safety και εκπαιδευτής μέσων ατομικής προστασίας, με περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας πεδίου. Εξειδικεύεται στον εξοπλισμό και τις λύσεις αντιμετώπισης για επικίνδυνα υλικά (Haz.Mat) και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης C.B.R.N.e., παρέχοντας ολοκληρωμένη τεχνογνωσία σε οργανισμούς και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε απαιτητικά περιβάλλοντα. | https://www.linkedin.com |
Αποποίηση Ευθύνης: Το άρθρο παρέχει γενικές πληροφορίες πυρασφάλειας για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Ακολουθείτε πάντα τις οδηγίες του προϊόντος και τους τοπικούς κανονισμούς πυρασφάλειας.
