Λίγο πολύ όλοι οι Πυροσβέστες, Πενταετής Συμβασιούχοι, Εθελοντές και φυσικά οι Επαγγελματίες έχουν μεταβεί σε συμβάν για άντληση ακαθάρτων ή μη υδάτων από υπόγεια, οικίες, και εργοστάσια. Πόσες φορές όμως έχουν σκεφτεί το κίνδυνο που παραμονεύει ύπουλα πίσω από αυτό το κατά τα άλλα αθώο και εύκολο συμβάν ;
Η φορητή αντλία ακαθάρτων υδάτων που χρησιμοποιείται συνήθως από το Πυροσβεστικά οχήματα λειτουργεί με κοινή αμόλυβδη βενζίνα ως κινητήρας εσωτερικής καύσης. Από την εξάτμιση του κινητήρα εξέρχονται τα καυσαέρια τα οποία συγκεντρώνονται πολλές φορές στο κλειστό χώρο (εφόσον δεν υπάρχει επαρκής αερισμός) και καταναλώνουν το υπάρχον οξυγόνο με αποτέλεσμα μετά από κάποιο χρόνο όταν ο πυροσβέστης εισέλθει άνευ αναπνευστικής συσκευής εντός του χώρου να εισπνεύσει αρκετό μονοξείδιο και να νιώσει δυσφορία, ζάλη τάση προς έμετο και πολλές φορές να υποστεί λιποθυμικό επεισόδιο.
Αυτό γίνεται διότι σε πολλά υπόγεια η Πυροσβεστική Υπηρεσία αφήνει τις αντλίες ακαθάρτων υδάτων να τραβάνε νερό και σε τακτά χρονικά διαστήματα ένας πυροσβέστης πρέπει να κατέβει είτε να γεμίσει την αντλία καύσιμα, είτε να καθαρίσει το φίλτρο της αντλίας από φύλλα, και άλλες ακαθαρσίες που φράζουν την είσοδο του νερού και μειώνεται η ταχύτητα απάντλησης των υδάτων. Για να αποφευχθεί αυτό το φαινόμενο πρέπει είτε να γίνει χρήση με ηλεκτρικές αντλίες ανοξείδωτες εμβαπτιζόμενες ακαθάρτων υδάτων που δεν δημιουργούν αυτό το πρόβλημα είτε ο Πυροσβέστης να κάνει χρήση αναπνευστικής συσκευής ιδιαιτέρως όταν επιχειρεί για πολύ ώρα στον ίδιο χώρο. (προτείνω ανεπιφύλακτα και την χρήση ανιχνευτή αερίων)
Προσοχή : Οι ατομικές προσωπίδες με πολλών επιπέδων φίλτρα ΔΕΝ σας καλύπτουν όταν η περιεκτικότητα σε οξυγόνο στον κλειστό αυτό χώρο έχει πέσει σε επίπεδο κάτω του 19%, για την ασφάλεια σας κάνετε χρήση πάντα αναπνευστικής συσκευής ΔΕΝ είναι ντροπή η χρήση των Μέσων Ατομικής Προστασίας αλλά Επαγγελματική Προσέγγιση!
Το μονοξείδιο (CO), είναι ένα αέριο τοξικό, άοσμο και άχρωμο. Το αέριο αυτό προκαλεί δηλητηριάσεις λίγο-πολύ σοβαρές ανάλογα με την περιεκτικότητα του στο περιβάλλοντα αέρα και την διάρκειας έκθεσης σε αυτό.
Το μονοξείδιο (CO) δρα σαν ένα αέριο ασφυξιογόνο και πολύ τοξικό, που παίρνει την θέση του οξυγόνου μέσα στο αίμα. Μπορεί να επιφέρει τον θάνατο σε λιγότερο από μία ώρα. Η έκθεση σε 100 ppm ή μεγαλύτερες ποσότητες μπορεί να είναι επικίνδυνη για την ανθρώπινη υγεία.
Υπάρχουν δυο τύποι δηλητηρίασης:
- H ελαφρά ή η χρονική δηλητηρίαση που εκδηλώνεται με πονοκέφαλους, ζαλάδες και εξάντληση. Αυτά τα συμπτώματα είναι ίδια με της τροφικής δηλητηρίασης και συχνά γίνετε λάθος κρίση. Προσοχή χρειάζεται άμεση νοσηλεία ακόμα και το ελαφρύ περιστατικό.
- H σοβαρή, πολύ γρηγορότερη δηλητηρίαση που προκαλεί, ανισορροπίες, προβλήματα στη συμπεριφορά, λιποθυμία, κώμα αλλά και μερικές φορές δυστυχώς το θάνατο.
Τι γίνεται όμως στον τόπο του συμβάντος όπου μπορεί να γίνουμε μάρτυρας ενός τέτοιου επεισοδίου σε συνάδελφο ;
Πολλές φορές ακούμε για την χρήση του παλμικού οξύμετρου δακτύλου το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους διασώστες επειγόντων (EKAB, Προνοσοκομειακούς) στο τόπο του συμβάντος για να γίνει μια πρώτη γρήγορη διάγνωση αν ο ασθενής έχει «δηλητηριαστεί» από το ύπουλο μονοξείδιο. Ως διασώστης ή προνοσοκομειακός είναι σημαντικό να έχετε ένα μικρό φορητό παλμικό οξύμετρο δακτύλου στο σάκο επειγόντων σας.
Το παλμικό οξύμετρο μετρά έμμεσα τον κορεσμό του οξυγόνου στο αίμα (που είναι πιο εύκολο από την απευθείας μέτρηση μέσα από ένα δείγμα αρτηριακού αίματος).
Διαθέτει δύο μικρές διόδους εκπομπής φωτός LED (light emitting diodes) που εκπέμπουν πολλές εκατοντάδες φορές το δευτερόλεπτο. Η ποσότητα φωτός που απορροφάται σε κάθε μήκος κύματος μετριέται με ειδικούς ανιχνευτές και η μέτρηση εμφανίζεται στην οθόνη ως εκατοστιαίο ποσοστό οξυγόνωσης της ολικής αιμοσφαιρίνης. Οι δύο δίοδοι εκπομπής φωτός είναι η μία ερυθρού μήκους κύματος (red 660nm) και η άλλη υπέρυθρου μήκους κύματος (infrared 940nm). H απορρόφηση σε αυτά τα μήκη κύματος διαφέρει σημαντικά μεταξύ της οξυαιμοσφαιρίνης (απορρόφηση infrared light) και της αναχθείσας αιμοσφαιρίνης (απορρόφηση red light) και είναι δυνατόν από την αναλογία απορρόφησης ερυθρού/ υπέρυθρου φωτός, να υπολογιστεί η αναλογία οξυ/ αναχθείσας αιμοσφαιρίνης.
Το σήμα που παράγεται συμπίπτει χρονικά με τον καρδιακό παλμό, επειδή οι αρτηρίες συστέλλονται και διαστέλλονται σε κάθε παλμό. Ο εντοπισμός επομένως του παλμού είναι σημαντικός για τη λειτουργία του, και για αυτό αναφέρεται ως “παλμικό οξύμετρο”.
Επίσης καθώς με τον καρδιακό παλμό η είσοδος του αρτηριακού αίματος στα τριχοειδή αυξάνει την ολική απορρόφηση φωτός, το οξύμετρο μπορεί να διαχωρίσει τη φάση της συστολής (φάση μέγιστης απορρόφησης, απορρόφηση αρτηριακού/ φλεβικού αίματος και ιστών) από τη φάση της διαστολής (φάση ελάχιστης απορρόφησης, απορρόφηση φλεβικού αίματος και ιστών) και να διακρίνει την απορρόφηση που προκαλείται από το αρτηριακό αίμα.
Τα φορητά παλμικά οξύμετρα δακτύλου μπορεί να έχουν μειωμένη αξιοπιστία από διάφορους παράγοντες.
- Π.χ. η έκθεση του φωτοανιχνευτή του παλμικού οξυµέτρου σε έντονο εξωτερικό φως, έχει ως αποτέλεσµα ψευδείς ενδείξεις. (Fearnley, 1995)
- Το βερνίκι νυχιών µπορεί να προκαλέσει ψευδώς χαµηλές τιµές.
- Μπλε ή µαύρη ή πράσινη απόχρωση επηρεάζουν την παλµική οξυµετρία.
- Πρόβληµα µπορεί να δηµιουργήσουν τα πολύ µικρά δάκτυλα και τα πολύ µεγάλα νύχια λόγω της δυσκολίας της εφαρµογής του ακροδέκτη.
- Οι χρωστικές του δέρµατος (χολερυθρίνη ή µελανίνη) συνήθως δεν επηρεάζουν την ακρίβεια της παλµικής οξυµετρίας.
- Εντούτοις η παλµική οξυµετρία µπορεί να επηρεαστεί σε ασθενείς µε αρκετά σκούρο δέρµα.
Να σημειώσω ότι ίδιες ενδείξεις σε πυροσβέστες & δασοπυροσβέστες μπορεί να έχουμε από εισπνοή καπνών είτε από δασική πυρκαγιά είτε από αστική που να περιλαμβάνει κα τοξικά αέρια για αυτό… κάνουμε και χρήση (όσοι έχουμε) των φορητών ανιχνευτών αερίων.
Προσέχουμε για να έχουμε!
| Άρθρο του Ιωάννη Σ. Ρέτσιου | |
 |
Ο Ιωάννης Σ. Ρέτσιος είναι σύμβουλος Health & Safety και εκπαιδευτής μέσων ατομικής προστασίας, με περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας πεδίου. Εξειδικεύεται στον εξοπλισμό και τις λύσεις αντιμετώπισης για επικίνδυνα υλικά (Haz.Mat) και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης C.B.R.N.e., παρέχοντας ολοκληρωμένη τεχνογνωσία σε οργανισμούς και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε απαιτητικά περιβάλλοντα. https://www.linkedin.com |
Πηγές – Βιβλιογραφία :
- Ευδοκία Ψαθά DVM MSc CertVA (Παλμική Οξυμετρία : Βασικές Αρχές και η σημασία της)
- http://el.wikipedia.org (Δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα)
- Ζαφειρίου Στέφανος (Mονοξείδιο… o Σιωπηλός Δολοφόνος)
